Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 73

दृष्ट्वा तमायांतमतीव चंडमव्यक्तरूपं बलिनां वरिष्ठम् । दैत्यो बभाषे सुरसत्तमानमसौ कुमारो द्विषतां निहंता

dṛṣṭvā tamāyāṃtamatīva caṃḍamavyaktarūpaṃ balināṃ variṣṭham | daityo babhāṣe surasattamānamasau kumāro dviṣatāṃ nihaṃtā

Le voyant s’avancer, d’une férocité extrême, d’une forme indicible et saisissante, le premier des puissants, le Daitya dit au meilleur des dieux : «Ce Kumāra est le pourfendeur des ennemis.»

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund) — 'having seen'
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग — सर्वनाम 'him'
आयान्तम्approaching
आयान्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootआ-या (धातु) + शतृ
Formशतृ-प्रत्यय वर्तमान कृदन्त (Present active participle), द्वितीया एकवचन, पुल्लिङ्ग — 'coming/approaching' (qualifying तम्)
अतीवexceedingly
अतीव:
Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formपरिमाण/अतिशयवाचक अव्यय (Intensifier adverb)
चण्डम्fierce
चण्डम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचण्ड (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया एकवचन, पुल्लिङ्ग — विशेषण (qualifying तम्)
अव्यक्तरूपम्of indistinct form
अव्यक्तरूपम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यक्त + रूप (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास: अव्यक्तं रूपं यस्य/अव्यक्त-रूप; द्वितीया एकवचन, पुल्लिङ्ग — विशेषण
बलिनाम्of the strong ones
बलिनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, बहुवचन, पुल्लिङ्ग — 'of the strong'
वरिष्ठम्the best; foremost
वरिष्ठम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवरिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया एकवचन, पुल्लिङ्ग — अतिशयवाचक (superlative) विशेषण; 'best' (among बलिनाम्)
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग — 'the demon'
बभाषेspoke
बभाषे:
Kriya (Predicate action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद-रूप (classical usage) — 'spoke'
सुरसत्तमम्the best of the gods
सुरसत्तमम्:
Karma (Addressee as object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास: सुराणां सत्तमः; द्वितीया विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग — संबोधनार्थे कर्म (addressed object)
असौthat (one)
असौ:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग — सर्वनाम 'that one/he'
कुमारःKumāra
कुमारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग
द्विषताम्of enemies
द्विषताम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्विषत् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, बहुवचन, पुल्लिङ्ग — 'of enemies'
निहन्ताslayer
निहन्ता:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootनि-हन् (धातु) + तृच् (कृत्प्रत्यय)
Formतृच्-प्रत्यय कर्तृवाचक कृदन्त (Agent noun), प्रथमा एकवचन, पुल्लिङ्ग — 'slayer'

Sūta (narration; includes a Daitya’s utterance embedded)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Listener: Implied audience

Scene: The Daitya beholds Kumāra approaching—fierce, awe-inspiring, almost ungraspable in form—then speaks, acknowledging him as the slayer of foes.

K
Kumāra (Skanda)
D
Daitya
S
Suras (gods)

FAQs

Adharma instinctively fears dharma’s embodiment; the presence of the righteous protector itself becomes a force of restraint.

Not specified in this verse; it is part of the Kedāra-khaṇḍa narrative sequence.

None.