Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 95

Devanagari script

चारुप्रसन्न वदनं तथा सर्वागसुंदरम् । तं दृष्ट्वा महदाश्चर्यं गांगेयं प्रथितात्मकम्

Transliteration

cāruprasanna vadanaṃ tathā sarvāgasuṃdaram | taṃ dṛṣṭvā mahadāścaryaṃ gāṃgeyaṃ prathitātmakam

Translation

Avec un visage charmant et paisible, et une beauté en chacun de ses membres—à la vue de ce Gaṅgeya renommé, ils furent saisis d’un grand émerveillement.

Word by Word

• चारुप्रसन्नवदनम्: with a lovely, serene face
• चारुप्रसन्नवदनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक) + प्रसन्न (प्रातिपदिक) + वदन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'चारु च प्रसन्नं च वदनं यस्य'

• तथा: also
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय/प्रकारवाचक (also/likewise)

• सर्वाङ्गसुन्दरम्: beautiful in every limb
• सर्वाङ्गसुन्दरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + सुन्दर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'सर्वेषु अङ्गेषु सुन्दरम्'

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावः (gerund): 'having seen'

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; 'great' (āścaryasya viśeṣaṇam)

• आश्चर्यम्: wonder, amazement
• आश्चर्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आश्चर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• गाङ्गेयम्: Gāṅgeya (Skanda)
• गाङ्गेयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गाङ्गेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रथितात्मकम्: of renowned nature
• प्रथितात्मकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + थि (धातु) + क्त (कृदन्त) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'प्रथितः आत्मा/स्वभावः यस्य' (renowned in nature); क्त-प्रत्ययान्त + तत्पुरुष

Speaker

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced; Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The onlookers behold Gaṅgeya’s serene, lovely face and perfect beauty in every limb; their expressions shift into collective astonishment—hands folded, eyes widened, bodies stilled in reverent wonder.

Characters & Entities

• Gaṅgeya (Skanda/Kumāra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred awe (āścarya) arises when the heart encounters the divine; wonder becomes a gateway to faith and surrender.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra (Kedārakhaṇḍa), framed as a place where divine manifestations inspire adbhuta-rasa (holy wonder).

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse functions as stuti through description, fostering remembrance and devotion.