Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 49

शरणं शंकरं याताः परित्रातुं कृतोद्वहाः । यदा पुत्रो हि रुद्रस्य भविष्यति तदा वयम् । सुखिनः स्याम सर्वे निर्भयाश्च त्रिविष्टपे

śaraṇaṃ śaṃkaraṃ yātāḥ paritrātuṃ kṛtodvahāḥ | yadā putro hi rudrasya bhaviṣyati tadā vayam | sukhinaḥ syāma sarve nirbhayāśca triviṣṭape

Ayant pris refuge en Śaṅkara, résolus à être protégés, les dieux dirent : «Quand naîtra vraiment un fils de Rudra, alors nous serons tous heureux et sans crainte dans Triviṣṭapa (le ciel)».

शरणम्as refuge
शरणम्:
Gati/Prayojana (Goal/प्रयोजन-गति)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गत्यर्थक्रियायां द्वितीया (as refuge)
शंकरम्Shankara (Śiva)
शंकरम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म (whom they approached)
याताःhaving gone/approached
याताः:
Kriya (Completed action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) प्रयुक्तः क्रियाविशेषणवत्/परिपूर्णक्रिया; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘गताः’
परित्रातुम्to rescue
परित्रातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootपरि-त्रा (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive), ‘to protect/rescue’
कृतोद्वहाःhaving undertaken the effort
कृतोद्वहाः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत + उद्वह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः—‘कृतः उद्वहः/उद्वहः कृतः’ (having made the effort/undertaken the burden)
यदाwhen
यदा:
Sambandha (Temporal link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal conjunction: when)
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधानार्थ (indeed)
रुद्रस्यof Rudra
रुद्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (of Rudra)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (then)
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), बहुवचन
सुखिनःhappy
सुखिनः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘वयम्’ इत्यस्य विशेषण
स्यामmay we be/shall be
स्याम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘वयम्’ इत्यस्य विशेषण
निर्भयाःfearless
निर्भयाः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्-भय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; नञ्/निर्-तत्पुरुषः—‘भय-रहिताः’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (and)
त्रिविष्टपेin heaven (Triviṣṭapa)
त्रिविष्टपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रिविष्टप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (locative)

Devas (the gods), within Sūta’s narration to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Viṣṇu (immediate addressee) / Śaṅkara (referenced as refuge)

Scene: Devas, having sought Śaṅkara’s refuge, speak with renewed hope: the future birth of Rudra’s son will make heaven fearless and joyful.

Ś
Śaṅkara
R
Rudra
D
Devas
T
Triviṣṭapa (Svarga)

FAQs

Safety and well-being are secured through śaraṇāgati—taking refuge in Śaṅkara—who restores dharma and cosmic balance.

The immediate verse is theological (refuge in Śiva); within Kedārakhaṇḍa, the broader frame glorifies Kedāra and the Himalayan sacred geography.

No explicit ritual is prescribed here; the emphasis is on refuge (śaraṇa) and reliance on Śiva’s salvific power.