Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43

इत्युक्तो भक्षयित्वाग्नी रेत ईशस्य हव्यवाट् । यत्र देवाः स्थिताः सर्वे ब्रह्माद्याश्चैव सर्वशः

ityukto bhakṣayitvāgnī reta īśasya havyavāṭ | yatra devāḥ sthitāḥ sarve brahmādyāścaiva sarvaśaḥ

Ainsi interpellé, Agni—porteur des offrandes—consuma la semence du Seigneur et se rendit au lieu où tous les dieux, Brahmā en tête, étaient assemblés.

इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, वाक्यसमाप्त्यर्थक/उद्धरणसूचक (quotative)
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भक्षयित्वाhaving eaten
भक्षयित्वा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभक्ष् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), पूर्वकालिक क्रिया
अग्नीAgni
अग्नी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (वैदिक/काव्ये प्रथमा एकवचन ‘अग्नी’ रूपम्)
रेतःsemen
रेतः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन (रेतस्-शब्दस्य ‘रेतः’ रूपम्)
ईशस्यof Īśa (Śiva)
ईशस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन
हव्यवाट्carrier of oblations (Agni)
हव्यवाट्:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootहव्य + वाट् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (हव्यस्य वाहकः/वाट्)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (relative adverb: where)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
स्थिताःstanding, stationed
स्थिताः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ब्रह्माद्याःthose beginning with Brahmā
ब्रह्माद्याः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (ब्रह्मा आदिः येषाम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (only/indeed)
सर्वशःaltogether
सर्वशः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः (अव्यय)
Formअव्यय, सर्वप्रकारेण (in every way/altogether)

Lomaharṣaṇa/Sūta (narration to the sages, per Māheśvarakhaṇḍa convention)

Tirtha: Kedāra kṣetra (narrative origin point)

Type: kshetra

Scene: Agni, radiant and solemn, consumes the Lord’s seed as a blazing, pearl-like tejas; then strides toward a celestial assembly where Brahmā and the gods await.

A
Agni
Ī
Īśa (Śiva)
B
Brahmā
D
Devas

FAQs

Cosmic events unfold through interlinked divine roles—Agni as the ritual carrier becomes the agent of larger destinies.

The broader glorification is Kedāra (Kedārakhaṇḍa); the specific assembly-place is not named in this verse.

Agni is identified as the havyavāṭ (oblation-bearer), reinforcing the ritual theology of fire as the mouth of the gods.