Previous Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 110

मंदस्मितेन च तदा भगवान्महेशः प्राप्तो मुदंच परमां गिरिजासमेतः । प्रेम्णा सगद्गदगिरा जगदेकबंधुर्नोवाच किंचन तदा भुवनैकभर्ता

maṃdasmitena ca tadā bhagavānmaheśaḥ prāpto mudaṃca paramāṃ girijāsametaḥ | premṇā sagadgadagirā jagadekabaṃdhurnovāca kiṃcana tadā bhuvanaikabhartā

Alors le Bienheureux Seigneur Maheśa, avec un doux sourire et accompagné de Girijā, atteignit la joie suprême. Pourtant l’unique parent du monde—l’unique Maître de l’univers—la voix tremblante d’amour, ne prononça aucune parole en cet instant.

मन्दस्मितेनwith a gentle smile
मन्दस्मितेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमन्द+स्मित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचनम्; मन्दं स्मितम् इति कर्मधारयः
and
:
None
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्
महेशःMaheśa (Great Lord)
महेशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश (प्रातिपदिक; महा+ईश)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; भगवान् इति समानाधिकरणम्
प्राप्तःattained/obtained
प्राप्तः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+आप् (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्तः (Past active/PPP used predicatively), पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; (अत्र ‘प्राप्तः’ = ‘प्राप्तवान्’ अर्थे)
मुदम्joy
मुदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्
and
:
None
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
परमाम्supreme
परमाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; मुदम् इति विशेषणम्
गिरिजासमेतःaccompanied by Girijā
गिरिजासमेतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootगिरिजा+समेत (प्रातिपदिक; गिरिजा + समेत)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; ‘गिरिजया समेतः’ इति सहार्थक-तत्पुरुषः
प्रेम्णाwith affection
प्रेम्णा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रेमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचनम्
सगद्गदगिराwith a trembling voice
सगद्गदगिरा:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootस+गद्गद+गिर् (प्रातिपदिक; गिर्/गिरा)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचनम्; अव्ययीभावः ‘गद्गदगिरा सह’ = with a faltering voice
जगदेकबन्धुःthe sole kinsman of the world
जगदेकबन्धुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत्+एक+बन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; ‘जगतः एकः बन्धुः’
not
:
None
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)
उवाचsaid/spoke
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
किंचनanything
किंचन:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिंचन (सर्वनाम/अव्ययप्राय)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; अनिश्चित/अल्पार्थक-प्रयोगः (anything)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
भुवनैकभर्ताthe sole lord of the worlds
भुवनैकभर्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभुवन+एक+भर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; ‘भुवनस्य एकः भर्ता’

Narrator (context: Kedārakhaṇḍa narrative voice)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Listener: Girijā (Pārvatī)

Scene: Śiva and Pārvatī together, Śiva’s gentle smile and tear-bright eyes; his throat tight with love, he remains silent, radiating bliss; the universe seems to pause around them.

Ś
Śiva (Maheśa)
P
Pārvatī (Girijā)

FAQs

Even the Lord’s silence can be an expression of overflowing compassion and bhakti—divine love transcends speech.

Kedārakhaṇḍa frames the episode within Kedāra sacred space; this particular verse highlights mood rather than a named tīrtha act.

None; it is a devotional description (bhāva) within the narrative.