Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

ध्यानास्थितं च तं दृष्ट्वा नन्दौ सर्वान्विसृज्य तान् । सब्रह्मसेन्द्रान्विबुधानुवाच प्रहसन्निव

dhyānāsthitaṃ ca taṃ dṛṣṭvā nandau sarvānvisṛjya tān | sabrahmasendrānvibudhānuvāca prahasanniva

Le voyant établi dans la méditation, Nandin les congédia tous, puis s’adressa aux dieux—avec Brahmā et Indra—comme en souriant.

ध्यानास्थितम्(him) seated in meditation
ध्यानास्थितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootध्यान-स्थित (प्रातिपदिक; स्थित = √स्था (धातु) क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; समासः—ध्यान-स्थित (सप्तमी-तत्पुरुषः: ध्याने स्थितः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (pronoun)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
नन्दौ(the two) Nandis
नन्दौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
विसृज्यhaving dismissed/sent away
विसृज्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवि-√सृज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (pronoun)
स-ब्रह्म-इन्द्रान्together with Brahmā and Indra
स-ब्रह्म-इन्द्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थ) + ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—सब्रह्मसेन्द्र (सह-तत्पुरुषः: ब्रह्मणा इन्द्रेण च सह)
विबुधान्the gods
विबुधान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
उवाचsaid/spoke
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
प्रहसन्smiling
प्रहसन्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-√हस् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (वर्तमानकृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे
इवas if
इव:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (particle of comparison)

Sūta narrating

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Scene: A high Himalayan shrine setting: Śiva seated in deep meditation, radiant yet still; Nandin stands respectfully, turning to Brahmā, Indra, and assembled devas, gently dismissing them with a faint smile; the devas bow and withdraw.

Ś
Śiva
N
Nandin
B
Brahmā
I
Indra
D
Devas

FAQs

It underscores reverence for Śiva’s meditative state and orderly conduct in the divine assembly.

Kedārakhaṇḍa provides the sacred backdrop (Kedāra), though this verse is a narrative transition.

None; it narrates Nandin’s management and address to the gods.