Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 92

धर्मार्थकामामोक्षाश्च चत्वारो ह्येकरूपताम् । नीतायेन महादेव स कामोऽयं न हन्यते

dharmārthakāmāmokṣāśca catvāro hyekarūpatām | nītāyena mahādeva sa kāmo'yaṃ na hanyate

Dharma, Artha, Kāma et Mokṣa — ces quatre fins, ô Mahādeva, tu les as conduites à une unique unité ; dès lors, ce Kāma ne peut être mis à mort.

धर्मार्थकामामोक्षाःdharma, artha, kāma, and mokṣa
धर्मार्थकामामोक्षाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म + अर्थ + काम + मोक्ष (प्रातिपदिक)
Formइतरेतर-द्वन्द्व (चारः पुरुषार्थाः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
चत्वारःfour
चत्वारः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
एकरूपताम्oneness of form
एकरूपताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएक + रूपता (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (एकं रूपं यस्याः सा), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
नीताःhave been led/brought
नीताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; (धर्मादयः)
येनby which/whom
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
महादेवO Mahādeva
महादेव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + देव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (महान् देवः), पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
सःthat
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
कामःdesire (Kāma)
कामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण/निर्देशक
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
हन्यतेis destroyed
हन्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), कर्मणि-प्रयोग, प्रथमपुरुष, एकवचन

Maharṣis

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Scene: A didactic scene: Śiva as Mahādeva depicted as the axis uniting the four puruṣārthas into one path; symbolic emblems for each aim converge toward Śiva.

Ś
Śiva (Mahādeva)
D
Dharma
A
Artha
K
Kāma
M
Mokṣa (Puruṣārthas)

FAQs

Human goals are interconnected; desire cannot be treated as isolated—spiritual life requires integrating and purifying motivations under dharma.

This is within the Kedārakhaṇḍa (Kedāra/Kedarnath milieu), though the verse focuses on the puruṣārtha framework rather than a location’s merits.

No explicit ritual; it frames a doctrinal point about integrating the puruṣārthas.