Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

एवं द्वादशमासांस्तु कुर्याद्व्रतमतंद्रितः । मासि भाद्रपदे प्राप्ते एकादश्यां प्रयत्नतः । विष्णुमभ्यर्च्य यत्नेन कलशोपरि संस्थितम्

evaṃ dvādaśamāsāṃstu kuryādvratamataṃdritaḥ | māsi bhādrapade prāpte ekādaśyāṃ prayatnataḥ | viṣṇumabhyarcya yatnena kalaśopari saṃsthitam

Ainsi, sans négligence, qu’on observe ce vœu durant douze mois. Quand vient le mois de Bhādrapada, au jour d’Ekādaśī, avec un soin particulier, qu’on adore Viṣṇu, dûment établi au-dessus du kalaśa, le vase d’eau consacré.

एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: thus)
द्वादशमासान्twelve months
द्वादशमासान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वादश + मास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; द्विगु-समास (twelve months)
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
व्रतम्vow/observance
व्रतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अतन्द्रितःunwearied
अतन्द्रितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ + तन्द्रित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (not lazy)
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
भाद्रपदेin Bhādrapada
भाद्रपदे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाद्रपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
प्राप्तेwhen (it) has arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Root√प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; सति-सप्तमी (when it has come/arrived)
एकादश्याम्on Ekādaśī
एकादश्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएकादशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
प्रयत्नतःdiligently
प्रयत्नतः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb)
विष्णुम्Viṣṇu
विष्णुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootअभि + √अर्च् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund): having worshipped
यत्नेनwith care
यत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
कलशोपरिupon the pot
कलशोपरि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकलश + उपरि (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; उपरि (postposition/adverb) = 'upon'
संस्थितम्placed/installed
संस्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + √स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (placed/installed)

Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narrative voice)

Tirtha: Kedāra (context) / Viṣṇu-arcana within Kedāra vrata

Type: kshetra

Scene: A consecrated water-pot (kalaśa) adorned with mango leaves and coconut, placed on a pedestal; above it a symbolic presence of Viṣṇu (śālagrāma/yantra/icon), with the votary offering flowers on Bhādrapada Ekādaśī.

V
Viṣṇu
K
Kalaśa
B
Bhādrapada
E
Ekādaśī

FAQs

Steady, year-long discipline in vrata culminates in focused worship of Viṣṇu, showing that devotion ripens through consistency.

The broader context is Kedārakhaṇḍa (Kedāra sacred region), though this verse itself emphasizes the ritual timing rather than naming a single tirtha.

Observe the vow for twelve months; on Bhādrapada Ekādaśī, worship Viṣṇu installed upon/above a kalaśa.