Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 174

इत्येवमुक्तो देवेंद्रो जघान गदया भृशम् । वृत्रं बलवतां श्रेष्ठं जानुदेशे महाबलम्

ityevamukto deveṃdro jaghāna gadayā bhṛśam | vṛtraṃ balavatāṃ śreṣṭhaṃ jānudeśe mahābalam

Ainsi interpellé, le Seigneur des dieux frappa violemment de sa massue Vṛtra, le meilleur des puissants, l’atteignant à la région du genou, bien qu’il fût d’une force immense.

इतिthus
इति:
Quotation-marker (Avyaya/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक अव्यय
एवम्in this manner
एवम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक—‘एवं/so’
उक्तःhaving been spoken to / addressed
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘देवेन्द्रः’ इति विशेषण
देवेन्द्रःIndra, lord of the gods
देवेन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘देवानाम् इन्द्रः’
जघानstruck, smote
जघान:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
गदयाwith a mace
गदया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
भृशम्violently, greatly
भृशम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; तीव्रतावाचक क्रियाविशेषण
वृत्रम्Vṛtra
वृत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
बलवताम्of the strong (ones)
बलवताम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबलवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (समूहार्थे), षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
श्रेष्ठम्the best
श्रेष्ठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘वृत्रम्’ इति विशेषण
जानुदेशेat the knee-region
जानुदेशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजानु + देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘जानोः देशः’
महाबलम्very strong, mighty
महाबलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—‘महच्च तत् बलं यस्य’ (विशेषणरूपे ‘वृत्रम्’)

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa per Māheśvarakhaṇḍa convention)

Scene: Indra swings a heavy mace with full force; the blow lands at Vṛtra’s knee region; dust and shockwaves rise; devas lean forward, expecting Vṛtra to fall.

I
Indra (Devendra)
V
Vṛtra
G
Gadā (mace)

FAQs

Power and status do not guarantee victory; outcomes hinge on dharma, destiny, and divine order.

No tīrtha is directly praised in this verse; it is embedded within Kedārakhaṇḍa’s sacred narrative frame.

None.