Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 96

Devanagari script

दधीचिनामा मुनिवृंदवर्यः शिवप्रियः शिवदीक्षाभियुक्तः । परोपकारार्थमिदं कलेवरं शीघ्रं स विप्रोऽत्यजदात्मना तदा

Transliteration

dadhīcināmā munivṛṃdavaryaḥ śivapriyaḥ śivadīkṣābhiyuktaḥ | paropakārārthamidaṃ kalevaraṃ śīghraṃ sa vipro'tyajadātmanā tadā

Translation

Alors le sage éminent Dadhīci—le plus excellent parmi les munis, cher à Śiva et fermement établi dans la dīkṣā de Śiva—abandonna promptement ce corps de son plein gré, l’offrant pour le bien d’autrui.

Word by Word

• दधीचिनामा: named Dadhīci
• दधीचिनामा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दधीचि + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (दधीचिः नाम यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)

• मुनिवृन्दवर्यः: the best among groups of sages
• मुनिवृन्दवर्यः: Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: मुनि + वृन्द + वर्य (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (मुनिवृन्देषु वर्यः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)

• शिवप्रियः: dear to Śiva
• शिवप्रियः: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिव + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (शिवस्य प्रियः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषणम्

• शिवदीक्षाभियुक्तः: engaged in Śiva-initiation
• शिवदीक्षाभियुक्तः: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिवदीक्षा + अभियुक्त (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (शिवदीक्षायाम् अभियुक्तः), ‘अभि + युज्’ धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• परोपकारार्थम्: for others’ welfare
• परोपकारार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: पर + उपकार + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः (परोपकारस्य अर्थम्), अव्यय, प्रयोजनवाचक (for the sake of others’ benefit)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)

• कलेवरम्: body
• कलेवरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कलेवर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्रम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (quickly)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)

• विप्रः: the brahmin
• विप्रः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)

• अत्यजत्: abandoned / gave up
• अत्यजत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अति + त्यज् (धातु)
• Form: लुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• आत्मना: by himself
• आत्मना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular)

• तदा: then
• तदा: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक (then)

Speaker

Deductive: Lomaharṣaṇa (Sūta) narrating to the sages (Mahēśvarakhaṇḍa narrative frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sage Dadhīci, radiant with Śiva’s favor, resolves to abandon his body for the good of the worlds; devas appear reverent; the moment is heroic yet devotional, with a sense of sacred offering.

Characters & Entities

• Dadhīci
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True dharma culminates in self-offering for the good of the world, grounded in devotion to Śiva and inner mastery.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The larger narrative belongs to Kedārakhaṇḍa (Kedāra/Kedārnāth sacred geography), though this verse highlights Dadhīci’s exemplary virtue rather than a single shrine.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed; the verse emphasizes Śiva-dīkṣā (initiation/discipline) and the dharmic ideal of paropakāra (benefiting others).