Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 61

Devanagari script

यूयं देवाश्च सर्वज्ञास्तपसा विक्रमेण च । तस्मादिंद्रो हि कर्तव्यो नहुषः सोमवंशजः

Transliteration

yūyaṃ devāśca sarvajñāstapasā vikrameṇa ca | tasmādiṃdro hi kartavyo nahuṣaḥ somavaṃśajaḥ

Translation

«Vous, dieux, êtes omniscients, et pourvus d’austérité et de vaillance. Aussi Nahūṣa, né de la lignée de Soma, doit-il être établi comme Indra.»

Word by Word

• यूयम्: you (all)
• यूयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, बहुवचनम्

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• सर्वज्ञाः: all-knowing
• सर्वज्ञाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्वज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् (देवाः/यूयम्)

• तपसा: by austerity
• तपसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचनम्

• विक्रमेण: by valor, prowess
• विक्रमेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Reason)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (ablatival adverb), हेत्वर्थे (therefore)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निश्चय/कारणबोधक अव्यय (particle: indeed/for)

• कर्तव्यः: should be made/appointed
• कर्तव्यः: Kriya (Obligation predicate)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + तव्यत् (कृदन्त प्रत्यय)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विधेयविशेषणम्

• नहुषः: Nahuṣa
• नहुषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नहुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

• सोमवंशजः: descendant of the Soma dynasty
• सोमवंशजः: Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सोमवंश + ज (प्रातिपदिक; जन्-सम्बद्ध)
• Form: तत्पुरुषसमास (सोमस्य वंशः → सोमवंश; तस्मात् जातः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/śrotṛs (implied)

Visual Art Cues

Scene: Nārada proposes a decisive solution: appoint Nahūṣa of the Soma lineage as Indra; devas appear to deliberate, some nodding, others uncertain, with the empty throne looming.

Characters & Entities

• Nārada
• Devas
• Nahūṣa
• Soma-vaṃśa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Leadership should be entrusted to one with merit, lineage, and capability—aligned with dharma and cosmic welfare.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse concerns divine succession in heaven within Kedārakhaṇḍa’s narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse praises tapas (austerity) and vikrama (valor) as qualifications.