Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 81
Devanagari script
महेंद्रं सगजं चैव सहमानं शिताञ्छरान् । तदा युद्धमभूद्वोरं महेन्द्रवृषपर्वणोः
Transliteration
maheṃdraṃ sagajaṃ caiva sahamānaṃ śitāñcharān | tadā yuddhamabhūdvoraṃ mahendravṛṣaparvaṇoḥ
Translation
Alors s’engagea un combat redoutable entre Mahendra (Indra) et Vṛṣaparvan ; Indra, avec son éléphant, endurait les flèches acérées.
Word by Word
महेन्द्रम्Mahendra (Indra)
महेन्द्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—महा+इन्द्र (कर्मधारय)
सगजम्with his elephant
सगजम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; समासः—स+गज (सहित-तत्पुरुष)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
सहमानम्enduring, bearing
सहमानम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसह् (धातु) + शतृ/शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle, Ātmanepada sense); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
शितान्sharp
शितान्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्
शरान्arrows
शरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभूत्arose, happened
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
उग्रम्fierce
उग्रम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (युद्धम्)
महेन्द्रवृषपर्वणोःof Mahendra and Vṛṣaparvan
महेन्द्रवृषपर्वणोः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहेन्द्र (प्रातिपदिक) + वृषपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास (महेन्द्र+वृषपर्वन्); षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन (genitive dual)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kedāra (Kedārakṣetra)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Indra mounted on Airāvata faces Vṛṣaparvan amid a storm of sharp arrows; the battlefield is vast, with divine weapons flashing and clouds churning above a Himalayan horizon.
Characters & Entities
I
Indra (Mahendra)A
Airāvata (implied by 'sa-gaja')V
VṛṣaparvanFAQs
Even the highest powers must endure hardship to safeguard cosmic order.
Kedāra-kṣetra forms the textual pilgrimage setting, though the verse is martial in content.
None.