Previous Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 74

ततश्च ते देववरान्प्रकोपिता दैत्याश्च मायाप्रवि मोहिताः पुनः । अनेकशस्त्रास्त्रयुतास्तदाऽभवन्विष्णौ गते गर्जमानास्तदानीम्

tataśca te devavarānprakopitā daityāśca māyāpravi mohitāḥ punaḥ | anekaśastrāstrayutāstadā'bhavanviṣṇau gate garjamānāstadānīm

Alors ces Daityas—irrités contre les plus éminents des Devas et de nouveau égarés, l’esprit saisi par la māyā—se munirent de maintes armes et astra; et lorsque Viṣṇu se fut retiré, ils poussèrent un rugissement retentissant en cet instant même.

ततःthen, thereafter
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), तदर्थे (thereupon/then)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
देववरान्the best of the gods
देववरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव-वर (प्रातिपदिक); देव + वर
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
प्रकोपिताःenraged, provoked
प्रकोपिताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+कुप् (धातु) + णिच् (causative) + क्त → प्रकोपित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि (they became enraged/they were provoked)
दैत्याःthe Daityas (demons)
दैत्याः:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समानाधिकरण (apposition to ते)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
मायाप्रविष्टाःentered into illusion, under delusion
मायाप्रविष्टाः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमाया-प्रविष्ट (प्रातिपदिक); माया + प्रविष्ट (प्र+विश् धातु + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying दैत्याः)
मोहिताःbewildered, deluded
मोहिताः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुह् (धातु) + णिच् + क्त → मोहित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying दैत्याः)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), पुनरावृत्त्यर्थक (again)
अनेकशस्त्रास्त्रयुताःequipped with many weapons and missiles
अनेकशस्त्रास्त्रयुताः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनेक-शस्त्र-अस्त्र-युत (प्रातिपदिक); अनेक + शस्त्र + अस्त्र + युत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying ते/दैत्याः)
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), कालवाचक (at that time)
अभवन्became, were
अभवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन
विष्णौwhen/while Viṣṇu (was) ... / in regard to Viṣṇu
विष्णौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
गतेhaving gone, when (he) had departed
गते:
Sambandha (Locative absolute/सप्तमीसम्बन्ध)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त → गत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सप्तमी-सम्बन्धे (locative absolute with विष्णौ)
गर्जमानाःroaring
गर्जमानाः:
Kriya (Participial action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगर्ज् (धातु) + शानच् → गर्जमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि
तदानीम्at that time
तदानीम्:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदानीम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), कालवाचक (at that very time)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced from Māheśvara-khaṇḍa context)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Daityas, eyes reddened with anger, roar and brandish diverse weapons; a sense of chaotic illusion hangs like a haze; Viṣṇu is shown departing or absent, leaving a charged battlefield atmosphere.

D
Daityas
D
Devas
V
Viṣṇu
M
Māyā (illusion)

FAQs

When the mind is captured by māyā, anger intensifies and discernment collapses, leading to destructive action.

No tirtha is directly named in this verse; it functions as narrative background within the Kedāra-khaṇḍa.

No explicit ritual instruction appears in this verse.