Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

दक्षोपि हि रुषाऽविष्टऋषिभिः परिवारितः । ययौ स्थानं स्वकं तत्र प्रविवेश रुषाऽन्वितः

dakṣopi hi ruṣā'viṣṭaṛṣibhiḥ parivāritaḥ | yayau sthānaṃ svakaṃ tatra praviveśa ruṣā'nvitaḥ

Et Dakṣa aussi, saisi de colère et entouré de sages, se rendit à sa demeure et y entra, toujours empli de courroux.

दक्षःDakṣa
दक्षः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
रुषाwith anger
रुषा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरुष्/रुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
आविष्टःpossessed, seized
आविष्टः:
Kartā (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ√विश् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
ऋषिभिःby/with sages
ऋषिभिः:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), बहुवचन
परिवारितःsurrounded
परिवारितः:
Kartā (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि√वृ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
ययौwent
ययौ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
स्थानम्place, abode
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
स्वकम्his own
स्वकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (स्थानम् इति विशेष्य)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
प्रविवेशentered
प्रविवेश:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√विश् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
रुषाwith anger
रुषा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
अन्वितःaccompanied, endowed
अन्वितः:
Kartā (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वित (प्रातिपदिक; अनु√इ-धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

Narrator (within the Kedārakhaṇḍa narrative)

Scene: Dakṣa, stern and flushed with anger, strides toward a palace-like abode, surrounded by solemn sages; the atmosphere is heavy, suggesting impending rupture.

D
Dakṣa
Ṛṣi (sages)

FAQs

Anger persists unless transformed by insight; even in the company of sages, wrath can drive one back into egoic isolation.

The Kedāra-kṣetra framework continues, though this verse narrates character movement rather than praising a specific tirtha feature.

None; it is narrative description emphasizing the state of mind (ruṣā/anger).