Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

धृष्टद्युम्नं सपुत्रं च महावीर्यं घटोत्कचम् । भीमादींश्च महेष्वासान्केशवं चापराजितम्

Transliteration

dhṛṣṭadyumnaṃ saputraṃ ca mahāvīryaṃ ghaṭotkacam | bhīmādīṃśca maheṣvāsānkeśavaṃ cāparājitam

Translation

«Je vois Dhṛṣṭadyumna avec son fils, et Ghaṭotkaca à la grande vaillance; je vois aussi Bhīma et les autres grands archers, et Keśava lui-même—l’invaincu.»

Word by Word

• धृष्टद्युम्नम्: Dhṛṣṭadyumna
• धृष्टद्युम्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धृष्टद्युम्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; नाम

• सपुत्रम्: together with (his) son
• सपुत्रम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + पुत्र (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: तत्पुरुषः (‘पुत्रेण सह’); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• महावीर्यम्: of great valor
• महावीर्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + वीर्य (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: कर्मधारयः (‘महत् वीर्यं यस्य’/‘महद्वीर्यः’); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण

• घटोत्कचम्: Ghaṭotkaca
• घटोत्कचम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: घटोत्कच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; नाम

• भीमादीन्: Bhīma and others
• भीमादीन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भीम + आदि (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; ‘भीम-आदि’ समासः

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• महेष्वासान्: great archers
• महेष्वासान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + इष्वास (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: कर्मधारयः (‘महान्तः इष्वासाः’ = great archers); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन

• केशवम्: Keśava (Kṛṣṇa)
• केशवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विष्णु/कृष्ण-नाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• अपराजितम्: unconquered / invincible
• अपराजितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अपराजित (प्रातिपदिक; परा + जि-धातु-निष्पन्न)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण

Speaker

Arjuna (Phālguna) (contextual)

Visual Art Cues

Scene: Arjuna names Dhṛṣṭadyumna with his son, mighty Ghaṭotkaca, Bhīma and other great archers, culminating in Keśava—depicted serene yet invincible amid martial grandeur.

Characters & Entities

• Dhṛṣṭadyumna
• Ghaṭotkaca
• Bhīma
• Keśava (Kṛṣṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True victory is secured when human effort (vīrya) stands supported by dharma and the presence of the divine (Keśava).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named; the verse highlights dharma-yuddha characters rather than a pilgrimage location.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is descriptive, not prescriptive.