Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 23

ततो मां वा कथं वीरं न स्तौषि त्वं युधिष्ठिर । येन त्वं रक्षितः पूर्वं लाक्षागेहाग्निमध्यतः

tato māṃ vā kathaṃ vīraṃ na stauṣi tvaṃ yudhiṣṭhira | yena tvaṃ rakṣitaḥ pūrvaṃ lākṣāgehāgnimadhyataḥ

Alors, ô héros Yudhiṣṭhira, comment se fait-il que tu ne me loues pas, moi aussi, le guerrier qui jadis te sauva du brasier au cœur de la maison de laque (lākṣā) ?

tataḥthen/therefore
tataḥ:
Discourse (Connector)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formसम्बन्ध/अनन्तरार्थक अव्यय (then/therefore)
māmme
mām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
or
:
Samuccaya/Option (Particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or)
kathamhow
katham:
Question (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय/प्रश्न)
Formप्रश्नार्थक अव्यय (how?)
vīramhero
vīram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘mām’ इत्यस्य विशेषणवत् (appositional)
nanot
na:
Nishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
stauṣiyou praise
stauṣi:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootstu (धातु)
Formलट्, मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
yudhiṣṭhiraO Yudhiṣṭhira
yudhiṣṭhira:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootyudhiṣṭhira (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
yenaby whom
yena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, एकवचन
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
rakṣitaḥprotected/saved
rakṣitaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate)
TypeAdjective
Rootrakṣ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘tvam’ इत्यस्य विशेषणम्
pūrvamformerly
pūrvam:
Kāla-adhikaraṇa (Time)
TypeIndeclinable
Rootpūrvam (अव्यय)
Formकालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
lākṣā-geha-agni-madhyataḥfrom the midst of the lac-house fire
lākṣā-geha-agni-madhyataḥ:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootlākṣā (प्रातिपदिक) + geha (प्रातिपदिक) + agni (प्रातिपदिक) + madhya (प्रातिपदिक)
Formसमासान्तात् पञ्चमी (Ablative/5th) एकवचन; ‘-taḥ’ इति तसिल्-प्रत्ययान्त अव्ययीभाववत् प्रयोग (from the midst of...)

Deducted (contextual): Bhīma (implied by boasting of saving Yudhiṣṭhira and later slaying Jarāsandha)

Tirtha: Lākṣāgṛha-smṛti-sthāna (epic memory-site)

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Flashback tableau: the blazing lac house, smoke and flames; a heroic rescuer leading Yudhiṣṭhira (and implied brothers/mother) through a hidden passage—contrasted with the present admonition to praise the savior.

Y
Yudhiṣṭhira
L
Lākṣāgṛha (house of lac)

FAQs

Remember protection received and cultivate gratitude; acknowledging helpers is part of dharma.

No tīrtha is mentioned; the verse recalls an itihāsa event (the lac-house fire) to teach ethical remembrance.

None.