Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44

Devanagari script

अयं हि तीर्थयात्रायां विचरन्भ्रातृभिर्युतः । कृष्णया चाप्यदस्तीर्थं स्नातुमेवाभ्युपाययौ

Transliteration

ayaṃ hi tīrthayātrāyāṃ vicaranbhrātṛbhiryutaḥ | kṛṣṇayā cāpyadastīrthaṃ snātumevābhyupāyayau

Translation

« Car il chemine en pèlerinage vers les tīrtha, accompagné de ses frères et aussi de Kṛṣṇā ; il est venu à ce gué sacré uniquement pour s’y baigner. »

Word by Word

• अयम्: this (man)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (सर्वनाम)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle, emphasis/indeed)

• तीर्थयात्रायाम्: on a pilgrimage
• तीर्थयात्रायाम्: Adhikarana (Context/location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (तीर्थस्य यात्रा); स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• विचरन्: wandering; travelling
• विचरन्: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-चर् (धातु) + विचरन्त् (कृदन्त, शतृ)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (अयम् इति विशेषण)

• भ्रातृभिः: with (his) brothers
• भ्रातृभिः: Sahakaraka (Association/सह)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन

• युतः: joined; accompanied
• युतः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यु (धातु) + युत (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (अयम् इति विशेषण)

• कृष्णया: with Kṛṣṇā (Draupadī)
• कृष्णया: Sahakaraka (Association/सह)
• Type: Noun
• Root: कृष्णा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (also/even)

• अदः: that
• अदः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (सर्वनाम)

• तीर्थम्: holy ford; sacred place
• तीर्थम्: Karma (Object apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (अदः इति समानाधिकरण)

• स्नातुम्: to bathe
• स्नातुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + स्नातुम् (तुमुन्)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive; प्रयोजनार्थ (purpose)

• एव: only; indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात (emphatic/only)

• अभ्युपाययौ: approached; came near
• अभ्युपाययौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-उप-इ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Rudra (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Barbarīka

Visual Art Cues

Scene: The Pāṇḍavas with Draupadī journey toward the ford; water vessels and travel gear; Bhīma singled out as pilgrim; the tīrtha waters shimmer invitingly.

Characters & Entities

• Rudra (Śiva)
• Bhīma
• Pāṇḍava brothers
• Kṛṣṇā (Draupadī)
• Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage and tīrtha-bathing are upheld as dharmic acts worthy of divine protection; sacred travel is meant for purification, not harm.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

A tīrtha at the ocean-shore setting is referenced, but the verse does not provide a distinct proper name for the site.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at the tīrtha is explicitly stated as the purpose of the visit.