Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12

यद्येतद्व्यत्ययं कुर्यां भस्मीभूयां ततः क्षणम् । एवं ब्रुवाणां तां वीरो निगृह्य शपथैर्दृढम्

yadyetadvyatyayaṃ kuryāṃ bhasmībhūyāṃ tataḥ kṣaṇam | evaṃ bruvāṇāṃ tāṃ vīro nigṛhya śapathairdṛḍham

Si je venais à manquer à cela, que je sois réduite en cendres à l’instant même. Tandis qu’elle parlait ainsi, le héros la maîtrisa fermement, la liant par des serments solennels.

यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक-निपात
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
व्यत्ययम्violation, transgression
व्यत्ययम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्यत्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुर्याम्I should do / were I to commit
कुर्याम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
Formविधिलिङ् (सम्भावना/आज्ञार्थ), उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भस्मीभूयाम्I should become ashes
भस्मीभूयाम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभस्मीभू (भस्मी-√भू; कृदन्त/धातुसमास-आधारित)
Formविधिलिङ्, उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; धातुः √भू (भवने) सह उपसर्ग/नामधातु-भाव (भस्मीभू = भस्मत्वं गच्छति)
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; ततः = तदनन्तरम्
क्षणम्for a moment / instantly
क्षणम्:
Adhikarana (Temporal extent/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालपरिमाण (अव्ययीभावार्थे)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
ब्रुवाणाम्(her) speaking
ब्रुवाणाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Root√ब्रू (वचने)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/शानच्), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ब्रुवाणा (speaking)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वीरःthe hero
वीरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निगृह्यhaving restrained / having held back
निगृह्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनि + √ग्रह् (ग्रहणे)
Formक्त्वान्त (अव्ययभाव) absolutive; पूर्वकाले कृत्य (having restrained)
शपथैःby oaths
शपथैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशपथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
दृढम्firmly
दृढम्:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeAdjective
Rootदृढ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (firmly)

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa) (deduced)

Listener: null

Scene: A tense moment: the speaker declares, ‘If I violate this, may I become ashes instantly.’ The hero intervenes, restraining and binding the promise with firm oaths—dramatic yet ethically focused.

FAQs

Vows are sacred; breaking them is portrayed as spiritually catastrophic, while firm discipline supports genuine reform.

No tīrtha is mentioned in this verse.

The taking of śapatha (solemn oaths) is emphasized as a binding moral commitment.