Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 42

अहो न युक्तं पालानां यदि तेऽप्यविमृश्य च । एवमर्थान्करिष्यंति कं यांति शरणं प्रजाः

aho na yuktaṃ pālānāṃ yadi te'pyavimṛśya ca | evamarthānkariṣyaṃti kaṃ yāṃti śaraṇaṃ prajāḥ

«Hélas ! Il ne sied pas aux protecteurs (aux gouvernants) d’agir, même eux, sans réflexion en de telles affaires. S’ils tranchent ainsi, vers qui le peuple ira-t-il chercher refuge ?»

अहोalas!/oh!
अहो:
Sambandha (Exclamation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formविस्मयादि-निपात (exclamatory particle)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
युक्तम्proper/right
युक्तम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootयुक्त (प्रातिपदिक; युज्-धातोः क्त)
Formकृदन्त (past participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भावे प्रयोगः (impersonal: 'it is proper')
पालानाम्of rulers/protectors
पालानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तबोधक-अव्यय (conditional)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
अविमृश्यwithout deliberating
अविमृश्य:
Kriya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवि-मृश् (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय/gerund), नञ्-पूर्वक (without considering)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
एवम्thus/in this way
एवम्:
Kriya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
अर्थान्matters/purposes
अर्थान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
करिष्यन्तिwill do
करिष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
कम्whom
कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यान्तिgo
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रजाःthe subjects/people
प्रजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Guha (Skanda/Kārttikeya)

Scene: चिन्तित प्रजा/यात्री; एक ओर राजपुरुष/पालक असमंजस में; दूसरी ओर धर्म-चिन्तक साधु; पृष्ठभूमि में तीर्थ-तट।

G
Guha
P
Pālāḥ (protectors)
P
Prajā (subjects/people)

FAQs

Leaders and guardians must act with thoughtful discernment; impulsive judgment destroys public trust and refuge.

The verse is part of the Stambhatīrtha/Tīrtharāja episode; here the emphasis is on rajadharma rather than site-description.

None; it is a governance ethic: deliberation (vimarśa) before decisions affecting dharma.