Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 26

अर्जुन उवाच । अहल्यया कदा ब्रह्मन्खानितं वै महत्सरः । तन्मम ब्रूहि सकलमहल्यासरःकारणम्

arjuna uvāca | ahalyayā kadā brahmankhānitaṃ vai mahatsaraḥ | tanmama brūhi sakalamahalyāsaraḥkāraṇam

Arjuna dit : «Ô brāhmane, quand donc ce grand lac fut-il creusé par Ahalyā ? Dis-moi pleinement toute la cause et le récit du lac d’Ahalyā.»

अर्जुनःArjuna
अर्जुनः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्जुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अहल्ययाby Ahalyā
अहल्यया:
Karta (Agent in passive sense/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहल्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्तृकरणभावे (by Ahalyā)
कदाwhen
कदा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदा (अव्यय)
Formअव्यय (प्रश्नवाचक-कालवाचक/interrogative adverb of time)
ब्रह्मन्O Brahmin (sage)
ब्रह्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
खानितम्was dug
खानितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootखन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'dug/excavated' (predicate with 'सरः')
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चयार्थक/particle of emphasis)
महत्great
महत्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणं 'सरः'
सरःlake
सरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता (of passive predicate)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'that' referring to matter/question
ममto me
मम:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; 'to me/of me' (dative sense in request)
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
सकलम्entire, complete
सकलम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणं 'कारणम्'
अहल्यासरःकारणम्the cause of Ahalyā’s lake
अहल्यासरःकारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअहल्या + सरस् + कारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अहल्यासरसोः कारणम्/अहल्यासरस्य कारणम्)

Arjuna

Tirtha: Ahalyā-saras

Type: kund

Listener: A brāhmaṇa-sage (identified as Nārada in the next verse as respondent)

Scene: Arjuna respectfully questions a brāhmaṇa-sage about the origin of Ahalyā’s great lake; the setting suggests a pilgrimage halt near the saras, with attentive listening and narrative anticipation.

A
Arjuna
A
Ahalyā
A
Ahalyāsaras

FAQs

Sacred geography is preserved through inquiry; understanding a tīrtha’s origin deepens reverence and right practice.

Ahalyāsaras, the great lake associated with Ahalyā.

None directly; the verse initiates a tīrtha-origin narration (kāraṇa/utpatti).