Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 51›Shloka 69
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 69

Devanagari script

त्वं देवदेवस्त्वमनाथनाथस्त्वं प्राप्यपालः कृपणे कृपालुः । त्वं नेत्रनेत्रं जनबुद्धिबुद्धिराकाशकाशो जय जीवजीवः

Transliteration

tvaṃ devadevastvamanāthanāthastvaṃ prāpyapālaḥ kṛpaṇe kṛpāluḥ | tvaṃ netranetraṃ janabuddhibuddhirākāśakāśo jaya jīvajīvaḥ

Translation

Tu es le Dieu des dieux ; Tu es le refuge de ceux qui n’ont point de refuge. Tu protèges celui qui vient à Toi, compatissant envers l’impuissant. Tu es l’œil de l’œil, l’intelligence au cœur de l’intelligence des hommes ; Tu es la splendeur de l’espace—victoire à Toi, ô vie même de tous les êtres vivants.

Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
देवदेवःgod of gods
देवदेवः:
Predicate Nominative (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अनाथनाथःprotector of the helpless
अनाथनाथः:
Predicate Nominative (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootअनाथ (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अनाथानां नाथः)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्राप्यपालःthe protector who is to be attained / the attained protector
प्राप्यपालः:
Predicate Nominative (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootप्राप्य (कृदन्त; √आप् (धातु) + प्र (उपसर्ग), ल्यप्/तव्यत्-भाव) + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः—'प्राप्यः (प्राप्तव्यः/प्राप्तः) पालः' इति स्तुत्यर्थः
कृपणेin/for the wretched
कृपणे:
Adhikarana (Location/Scope अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृपण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; 'कृपणे (जन) विषये'
कृपालुःcompassionate
कृपालुः:
Predicate Nominative (समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootकृपालु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणरूपेण (compassionate)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नेत्रनेत्रम्eye of the eyes
नेत्रनेत्रम्:
Predicate Nominative (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नेत्राणां नेत्रम्)
जनबुद्धिबुद्धिःthe intellect of people’s intellect
जनबुद्धिबुद्धिः:
Predicate Nominative (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (जनस्य बुद्धेः) बुद्धिः—षष्ठी-तत्पुरुष-श्रृङ्खला
आकाशकाशःradiance of the sky
आकाशकाशः:
Predicate Nominative (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक) + काश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आकाशस्य काशः/प्रकाशः)
जयbe victorious
जय:
Sambodhana/Prayojana (Invocation/आशीर्वाद)
TypeVerb
Root√जि (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
जीवजीवःlife of living beings
जीवजीवः:
Predicate Nominative (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootजीव (प्रातिपदिक) + जीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जीवानां जीवः)
Speaker

Kamaṭha (in the stotra)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vyoma-liṅga

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant, formless presence behind a liṅga; within devotees’ eyes a reflected light, suggesting ‘eye of the eye’; the sky glows as if conscious.

Characters & Entities
Ā
Āditya/Sūrya (implied)

FAQs

The divine is both transcendent (Lord of gods) and immanent (inner sight and intelligence), especially compassionate to those who seek refuge.

No site is named; the verse praises Sūrya’s universal, indwelling presence.

No external rite; it emphasizes devotional acclaim and surrender to the compassionate protector.

←Previous Verse
Next Verse→