Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 15

Devanagari script

घ्नंति तस्मादविद्वांस्तु बिभियाच्च प्रतिग्रहात् । स्वल्पक केनाप्यविद्वांस्तु पंके गौरिव सीदति

Transliteration

ghnaṃti tasmādavidvāṃstu bibhiyācca pratigrahāt | svalpaka kenāpyavidvāṃstu paṃke gauriva sīdati

Translation

C’est pourquoi l’homme sans savoir doit craindre d’accepter des dons, car ils peuvent le détruire. Même pour un présent minime, l’ignorant s’enlise, tel une vache qui s’enfonce dans la boue.

Word by Word

• घ्नन्ति: kill; destroy
• घ्नन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• तस्मात्: therefore; from that
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-विभक्त्यन्तम् अव्ययीभाववत् कारणार्थे (ablatival adverb): ‘therefore/from that’

• अविद्वान्: an ignorant person
• अविद्वान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अ-विद्वस् (प्रातिपदिक; नञ्-समास)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तु: but
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (contrastive particle)

• बिभियात्: should fear
• बिभियात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भी (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• प्रतिग्रहात्: from accepting gifts; because of gift-taking
• प्रतिग्रहात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रतिग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/पञ्चमी), एकवचनम्; अपादानार्थे

• स्वल्पकम्: a small (thing)
• स्वल्पकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्वल्पक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मविशेषणम्

• केनापि: by someone/with something (even)
• केनापि: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/तृतीया), एकवचनम्; ‘अपि’ निपातसमन्वितम् (indefinite: by someone/with something)

• अविद्वान्: an ignorant person
• अविद्वान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अ-विद्वस् (प्रातिपदिक; नञ्-समास)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तु: but
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (contrastive particle)

• पङ्के: in mud
• पङ्के: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पङ्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• गौः: a cow
• गौः: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• इव: like
• इव: Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमावाचक-अव्ययम् (comparative particle)

• सीदति: sinks; gets stuck
• सीदति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सद् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa default)

Visual Art Cues

Scene: A vivid moral simile: an ignorant man clutching a small gift sinks into a muddy mire; nearby, a cow struggles in mud—parallel imagery underscoring the verse’s comparison.

Characters & Entities

• Pratigraha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Acceptance of gifts requires qualification; ignorance turns even small gains into spiritual downfall.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific sacred site is named; the teaching is ethical and universal.

What ritualistic prescription is mentioned?

A cautionary rule: the unqualified should avoid pratigraha (accepting gifts), as it carries karmic burden.