Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 84

उत्पत्तिश्चापि भंगश्च विश्वस्यैतद्द्वयं मृषा । एवमेव हि सर्वं च सदिदं वर्तते जगत्

utpattiścāpi bhaṃgaśca viśvasyaitaddvayaṃ mṛṣā | evameva hi sarvaṃ ca sadidaṃ vartate jagat

La « naissance » et la « destruction » de l’univers—ce couple est mensonge. Ainsi, en vérité, tout demeure : ce monde subsiste comme l’Être même.

उत्पत्तिःorigination
उत्पत्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अप्यर्थ
भङ्गःdestruction/breaking
भङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
विश्वस्यof the universe
विश्वस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (द्वयम् इति)
द्वयम्pair/twofold (thing)
द्वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
मृषाfalsely/untrue
मृषा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमृषा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण/वाक्यविशेषण (falsehood)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphasis)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (for/indeed)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
सत्real/existent
सत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √अस् (धातु) + शतृ/सत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (इदम् इति)
इदम्this
इदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
वर्ततेexists/continues
वर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
जगत्the world
जगत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Unspecified in snippet (philosophical voice; non-dual/absolute-being flavor)

Scene: A cosmic tableau where creation and dissolution are shown as faint, illusory ripples around a steady luminous center labeled 'sat'; the teacher points to the unmoving core while worlds appear and fade like mirage.

J
Jagat (world)
V
Viśva (universe)

FAQs

It frames creation and destruction as conceptual overlays, emphasizing an underlying reality/being in which the world ‘abides’.

No tīrtha is mentioned; the focus is metaphysical.

None.