Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 68

यः स्वयं मृष्टमश्राति विप्रायान्यत्प्रयच्छति । वृथापाकः स विज्ञेयो ब्रह्मवादिविगर्हितः

yaḥ svayaṃ mṛṣṭamaśrāti viprāyānyatprayacchati | vṛthāpākaḥ sa vijñeyo brahmavādivigarhitaḥ

Celui qui mange pour lui-même une nourriture raffinée et choisie, mais donne une chose inférieure à un brāhmaṇa—sachez que sa cuisine est vaine, et qu’il est blâmé par ceux qui gardent la vérité sacrée.

यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मार्थक (reflexive adverb)
मृष्टम्well-prepared/delicious
मृष्टम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त; √मृज् ‘to cleanse/polish’ → ‘well-prepared’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘भोजन’ इत्यर्थे कर्मविशेषण
अश्रातिhe eats
अश्राति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
विप्रायto a brāhmaṇa
विप्राय:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन
अन्यत्something else/inferior other (food)
अन्यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘भिन्नम्’ इत्यर्थे
प्रयच्छतिhe gives/offers
प्रयच्छति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√यम् (धातु) + प्र- (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वृथाin vain/wrongly
वृथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पाकःa cook/one who cooks (such food)
पाकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘पाककर्ता/पाककर्म’ इत्यर्थे
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विज्ञेयःis to be known (as)
विज्ञेयः:
Pradhāna-viśeṣaṇa (Predicative qualifier/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootविज्ञेय (कृदन्त; √ज्ञा (धातु) + वि-; तव्यत्/यत्-प्रत्ययार्थः)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधिलिङ्गार्थक ‘ज्ञातव्यः’ (to be known)
ब्रह्मवादिby the expounders of Brahman (brāhmaṇas)
ब्रह्मवादि:
Karta/Agent (Doer of ‘condemn’/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्म + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formसमासः: षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः वादिनः); पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd) बहुवचन-तुल्येन ‘-भिः’ अर्थे (विगर्हितः इत्यस्य कर्तृकरणभावः)
विगर्हितःcondemned
विगर्हितः:
Pradhāna-viśeṣaṇa (Predicative qualifier/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootविगर्हित (कृदन्त; √गर्ह् (धातु) + वि-; क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)

Lomaharṣaṇa (Sūta), deduced from Māheśvara-khaṇḍa narrative convention

Scene: A kitchen/feeding scene: a householder keeps fine sweets and ghee-rich food for himself while handing coarse fare to a seated brāhmaṇa; a subtle aura dims around the hearth to show 'vṛthā-pāka'.

V
Vipra (Brāhmaṇa)

FAQs

Charity must be sincere and respectful; offering inferior gifts while keeping the best for oneself is hypocrisy and brings no merit.

No tīrtha is specified in this verse.

Implied rule of dāna/atithi-sevā: offer worthy food and gifts to vipras/guests rather than leftovers or inferior substitutes.