Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 114

कालभीतिरुवाच । धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यत्त्वं तुष्टोऽसि शंकर । त्वत्तोषात्सफला धर्माः श्रमायैवान्यतामताः

kālabhītiruvāca | dhanyo'smyanugṛhīto'smi yattvaṃ tuṣṭo'si śaṃkara | tvattoṣātsaphalā dharmāḥ śramāyaivānyatāmatāḥ

Kālabhīti dit : «Je suis béni ; je suis véritablement comblé de grâce, puisque Tu es satisfait, ô Śaṅkara. Quand Tu es content, tous les actes de dharma portent fruit ; autrement, on les tient pour une simple peine.»

कालभीतिःKālabhīti (fear of Time)
कालभीतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल + भीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कालस्य भीतिः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
धन्यःfortunate, blessed
धन्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘अहम्’ विशेषणम्
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अनुगृहीतःfavored, shown grace
अनुगृहीतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनु + ग्रह् (धातु) → गृहीत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘अहम्’ विशेषणम्
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यत्because / that
यत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे/सम्बन्धे निपातवत्—‘यत्’ (because/that)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘त्वम्’ विशेषणम्
असिyou are
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शंकरO Śaṅkara
शंकर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
त्वत्तोषात्from your satisfaction
त्वत्तोषात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootत्वत् (युष्मद्-प्रातिपदिक) + तोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्वत्तोषः = तव तोषः), अपादानार्थे
सफलाःfruitful, successful
सफलाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + फल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘धर्माः’ विशेषणम्
धर्माःduties, religious acts
धर्माः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
श्रमायfor toil, for mere effort
श्रमाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सम्प्रदानार्थे (dative)
एवonly, indeed
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
अमताःnot regarded (as such) / considered otherwise
अमताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + मत (प्रातिपदिक; मत = thought/considered)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘धर्माः’ विशेषणम्

Kālabhīti

Type: kshetra

Listener: Audience; immediate speaker is Kālabhīti addressing Śaṅkara

Scene: Kālabhīti, overwhelmed, praises Śaṅkara, acknowledging that all dharma bears fruit only through Śiva’s satisfaction; the liṅga radiates calm acceptance.

K
Kālabhīti
Ś
Śiva
Ś
Śaṅkara
D
Dharma

FAQs

Ritual and righteousness reach fulfillment when aligned with devotion and divine grace, not merely external effort.

The line is theological (on grace and dharma) and does not name a particular tīrtha.

No specific rite is commanded; it evaluates dharmic acts as fruitful when Śiva is pleased.