Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58

चतुर्लक्षं तु द्वात्रिंशत्सहस्राणि कलिः स्मृतः । चतुर्भिरेतैर्देवानां युगामित्यभिधीयते

caturlakṣaṃ tu dvātriṃśatsahasrāṇi kaliḥ smṛtaḥ | caturbhiretairdevānāṃ yugāmityabhidhīyate

Le Kali-yuga est rappelé comme durant quatre lakhs et trente-deux mille années (en compte humain). Par l’ensemble de ces quatre âges, on nomme ainsi le « yuga » des dieux.

चतुर्लक्षम्four lakhs
चतुर्लक्षम्:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् + लक्ष (संख्याप्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्या-तत्पुरुष (चत्वारि लक्षाणि) used as numeral amount
तुindeed/but
तु:
Sambandha/Discourse
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात
द्वात्रिंशत्सहस्राणिthirty-two thousand
द्वात्रिंशत्सहस्राणि:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वात्रिंशत् + सहस्र (संख्याप्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्या-तत्पुरुष (द्वात्रिंशतः सहस्राणि)
कलिःKali [yuga]
कलिः:
Karta/Pradhāna (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (Kali yuga)
स्मृतःis stated
स्मृतः:
Predicative
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत्) → स्मृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicative (is said/known)
चतुर्भिःby/with four
चतुर्भिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural (by/with four)
एतैःwith these
एतैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; demonstrative pronoun used adjectivally (with these)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural
युगम्a yuga
युगम्:
Karmaṇi-bhāva / Predicate
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here as predicate-noun (a yuga)
इतिthus
इति:
Sambandha/Quotation
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
अभिधीयतेis called
अभिधीयते:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + धा (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive): 'is called/denoted'

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvara-khaṇḍa narrative convention)

Scene: A kāla-cakra (wheel of time) with four spokes labeled Kṛta–Tretā–Dvāpara–Kali; Kali segment darker yet highlighted with a small lamp symbolizing accessible grace; devas above indicating ‘deva-yuga’.

K
Kali-yuga
D
Devas

FAQs

Even Kali’s turmoil is bounded by divine measure; Dharma remains meaningful within a divinely ordered cycle.

No specific sacred place is praised in this verse; it defines yuga measures.

None directly; such yuga teaching often frames why simple practices (nāma-japa, dāna) are emphasized in Kali.