Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 137

एकविंशतिसाहस्रं ग्रामणां नीलपूरके । तथामलविषये पार्थ ग्राममाणामेकलक्षकम्

ekaviṃśatisāhasraṃ grāmaṇāṃ nīlapūrake | tathāmalaviṣaye pārtha grāmamāṇāmekalakṣakam

À Nīlapūraka, l’on dit qu’il y a vingt et un mille villages. Et, ô Pārtha, dans le territoire de Mala, l’on affirme que les villages atteignent un lakh.

एकविंशतिसाहस्रम्twenty-one thousand
एकविंशतिसाहस्रम्:
Karma/Pradhana-visheshya (Object/quantified total)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + विंशति (प्रातिपदिक) + साहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष/द्विगुसदृश संख्यासमास (एकविंशतिः साहस्रम् = 21,000)
ग्रामाणाम्of villages
ग्रामाणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
नीलपूरकेin Nīlapūraka
नीलपूरके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनीलपूरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (स्थाननाम)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha/Upapada (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
अमलविषयेin Amala-viṣaya (region)
अमलविषये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमलविषय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (स्थाननाम: अमल-विषय)
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
ग्राममाणाम्of villages
ग्राममाणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; (पाठभेद/लिप्यन्तरदोषसम्भवः: ग्रामाणाम्)
एकलक्षकम्one lakh
एकलक्षकम्:
Karma/Pradhana-visheshya (Object/quantified total)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + लक्षक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास (एकं लक्षं = one lakh)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced; vocative 'pārtha' retained as in transmitted verse)

Tirtha: Nīlapūraka; Mala-viṣaya (regional listing)

Type: kshetra

Listener: Pārtha

Scene: A narrator addressing ‘Pārtha’ (a kṣatriya hero) while pointing to two regions on a map: Nīlapūraka with fewer clusters, Mala with a larger spread; the contrast in numbers is visually apparent.

N
Nīlapūraka
M
Mala-viṣaya
P
Pārtha

FAQs

The verse preserves sacred toponyms and a sense of vastness—Purāṇic dharma links spiritual memory with the breadth of the land.

No single tīrtha is praised; the regions Nīlapūraka and Mala-viṣaya are named.

None.