Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

घोरैर्व्याधिशतैश्चापि सव्यतो याति कोपितः । यमस्य पृष्ठतश्चापि घोरस्त्रिशिखरः सितः

ghorairvyādhiśataiścāpi savyato yāti kopitaḥ | yamasya pṛṣṭhataścāpi ghorastriśikharaḥ sitaḥ

À gauche, il allait, courroucé, escorté de centaines de maladies terribles ; et derrière Yama marchait aussi le redoutable Triśikhara, blême et effrayant.

ghoraiḥwith terrible
ghoraiḥ:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (vyādhiśataiḥ)
vyādhiśataiḥwith hundreds of diseases
vyādhiśataiḥ:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootvyādhi-śata (प्रातिपदिक: vyādhi + śata)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/समाहारार्थ): "व्याधीनां शतानि"; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक)
apialso
api:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (अपि = also/even)
savyataḥto the left
savyataḥ:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsavya (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (दिशावाचक/स्थानवाचक): "on the left (side)"
yātigoes
yāti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
kopitaḥangered
kopitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√kup (धातु) → kopita (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण (implicit subject)
yamasyaof Yama
yamasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyama (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
pṛṣṭhataḥfrom behind
pṛṣṭhataḥ:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpṛṣṭha (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (स्थानवाचक): "from behind"
caand
ca:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक)
apialso
api:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (also)
ghoraḥterrible
ghoraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (triśikharaḥ)
triśikharaḥthe three-peaked one
triśikharaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottri-śikhara (प्रातिपदिक: tri + śikhara)
Formद्विगु-समास: "त्रीणि शिखराणि यस्य" (नामरूपेण); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sitaḥwhite
sitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsita (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (triśikharaḥ)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Scene: On Yama’s left flank, a grim swarm of personified diseases advances; behind Yama stalks Triśikhara—pale, three-peaked/three-crested, terrifying—like a spectral sentinel.

Y
Yama
V
Vyādhi (diseases)
T
Triśikhara

FAQs

Disease and death are depicted as forces within cosmic discipline—reminders to uphold dharma and seek refuge in the divine.

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

None.