Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

मातापितृभ्यां न करोति कामान्बन्धूनशोकान्न करोति यो वा । कीर्तिं हि वा नार्जयते न मानं नरः स जातोऽपि मृतोऽत्र लोके

mātāpitṛbhyāṃ na karoti kāmānbandhūnaśokānna karoti yo vā | kīrtiṃ hi vā nārjayate na mānaṃ naraḥ sa jāto'pi mṛto'tra loke

Celui qui n’accomplit pas les justes souhaits de sa mère et de son père, qui ne préserve pas les siens de la peine, et qui n’obtient ni renommée ni honneur—cet homme, bien que né, est comme mort en ce monde.

मातापितृभ्याम्to/for (his) mother and father
मातापितृभ्याम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमातृ + पितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग-द्वन्द्वसमासः; तृतीया-विभक्ति (करण/सह), द्विवचनम् (Instrumental/Dative sense by context: 'to/for the parents')
not
:
Modifier (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
करोतिdoes, performs
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
कामान्desires, wishes (services)
कामान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचनम् (Accusative plural)
बन्धून्kinsmen, relatives
बन्धून्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचनम्
अशोकान्free from sorrow, untroubled
अशोकान्:
Modifier (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअशोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying बन्धून्)
not
:
Modifier (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
करोतिdoes
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
वाor
वा:
Discourse (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम् (disjunctive/alternative particle)
कीर्तिम्fame
कीर्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्
हिindeed
हि:
Discourse (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (emphatic/causal particle)
वाor
वा:
Discourse (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
not
:
Modifier (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
अर्जयतेearns, acquires
अर्जयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ज् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
not
:
Modifier (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
मानम्honour, respect
मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः (usage), द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; निर्देशक-सर्वनाम (demonstrative)
जातःborn
जातः:
Modifier (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः, past passive participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying सः/नरः)
अपिeven, though
अपि:
Discourse (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवादार्थक-अव्ययम् (also/even)
मृतःdead
मृतः:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु) + मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्ति, एकवचनम् (Locative singular)

Tāraka (continuation)

Scene: A moral tableau: a householder neglecting aged parents and sorrowful kin contrasted with an honoured, dutiful son; the neglected figure appears shadowed, ‘dead while living’.

M
Mother
F
Father
R
Relatives (Bandhu)

FAQs

Dharma begins with responsibility—service to parents, protection of family, and a life that earns honour through right action.

None; the verse teaches gṛhastha/social dharma.

No explicit rite is stated; the prescription is ethical: serve parents and support one’s kin.