Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 49

तारक उवाच । वयं प्रभो जातिधर्माः कृतवैराः सहमरैः । तैश्च निःशेषिता दैत्याः कृताः क्रूरैनृशं सवत्

tāraka uvāca | vayaṃ prabho jātidharmāḥ kṛtavairāḥ sahamaraiḥ | taiśca niḥśeṣitā daityāḥ kṛtāḥ krūrainṛśaṃ savat

Tāraka dit : «Ô Seigneur, par notre nature même et selon le dharma reçu des ancêtres, nous portons inimitié aux dieux. Par eux, nos armées Daitya ont été entièrement détruites, traitées avec une cruauté sans pitié.»

tārakaḥTāraka
tārakaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Roottāraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (उक्तिवाचक)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
vayamwe
vayam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन
prabhoO lord
prabho:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
jātidharmāḥbound by our birth-nature/duty
jātidharmāḥ:
Karta (Subject complement/विधेय)
TypeNoun
Rootjāti (प्रातिपदिक) + dharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘जात्या धर्माः’/‘जातिधर्मः’ = nature/duty by birth)
kṛtavairāḥhaving enmity (already) made
kṛtavairāḥ:
Karta (Subject complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक from √kṛ) + vaira (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः (‘कृतं वैरं येषाम्’); विशेषणम् (qualifying vayam)
sahatogether with
saha:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-योगे अव्ययम्; तृतीया-सहचर्य (governs instrumental)
amaraiḥwith the immortals (gods)
amaraiḥ:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootamara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
taiḥby them
taiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सर्वनाम
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
niḥśeṣitāḥcompletely exterminated
niḥśeṣitāḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootniḥ-śeṣita (कृदन्त-प्रातिपदिक from √śiṣ/√śeṣ?; causative sense ‘to leave remainder’ → ‘to make remainderless’)
Formभूतकृत् (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि—‘made remainderless/utterly destroyed’
daityāḥthe demons
daityāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
kṛtāḥwere made, were rendered
kṛtāḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ) (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि/भावे—‘were made/treated’
krūraiḥby cruel (ones)
krūraiḥ:
Karana (Instrument/Agent-instrument/करण)
TypeAdjective
Rootkrūra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying implied agents ‘they’)
nṛśaṃsavatmercilessly, like a villain
nṛśaṃsavat:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootnṛśaṃsa (प्रातिपदिक) + vat (वत्-प्रत्यय)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणम्; ‘-वत्’ तद्धितान्तं अव्ययवत् (adverbial: like a barbarian)

Tāraka

Type: peak

Listener: Brahmā

Scene: Tāraka, hands still joined, speaks with controlled intensity—lamenting the destruction of the Daityas by the gods; Brahmā listens, impassive yet attentive, on the swan-chariot.

T
Tāraka
D
Daityas
A
Amaras (Devas)

FAQs

When identity is reduced to “birth-nature,” conflict becomes habitual; Purāṇic dharma warns against justifying violence as mere destiny.

No tīrtha is mentioned; the verse frames the cosmic tension that later leads to Skanda’s mission.

None; it is a lament and justification placed in Tāraka’s speech.