Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 39

तत्रैव च महालक्ष्म्यास्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । स्वयं यत्र महालक्ष्मीः स्नाता त्रैलोक्यहर्षदा

tatraiva ca mahālakṣmyāstīrthaṃ trailokyaviśrutam | svayaṃ yatra mahālakṣmīḥ snātā trailokyaharṣadā

Là même se trouve le tīrtha de Mahālakṣmī, renommé dans les trois mondes, où Mahālakṣmī elle-même se baigna jadis, donnant la joie aux trois mondes.

तत्रैवright there itself
तत्रैव:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र + एव (अव्यय + अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्ययम् + निपातः (एव)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
महालक्ष्म्याःof Mahālakṣmī
महालक्ष्म्याः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहालक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
तीर्थम्a sacred ford (tīrtha)
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (वाक्ये विषयः)
त्रैलोक्यविश्रुतम्renowned in the three worlds
त्रैलोक्यविश्रुतम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य-विश्रुत (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थम्); तत्पुरुषः (त्रैलोक्ये विश्रुतम्)
स्वयम्herself
स्वयम्:
Karta-emphasis (कर्ता-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; आत्मनः/स्वतः अर्थे (by herself)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-स्थानवाचक-अव्ययम् (relative adverb: where)
महालक्ष्मीःMahālakṣmī
महालक्ष्मीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहालक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
स्नाताbathed
स्नाता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (having bathed)
त्रैलोक्यहर्षदाgiver of joy to the three worlds
त्रैलोक्यहर्षदा:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य-हर्ष-दा (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थ/महालक्ष्मी-सम्बद्धम्); तत्पुरुषः (त्रैलोक्यस्य हर्षं ददाति)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, typically Skanda instructing Agastya)

Tirtha: Mahālakṣmī-tīrtha

Type: kund

Listener: Assembled sages

Scene: Mahālakṣmī, radiant and lotus-bearing, is depicted bathing at a Kāśī tīrtha; the waters glow, and beings of the three worlds rejoice.

M
Mahālakṣmī
M
Mahālakṣmī-tīrtha
T
Trailokya (three worlds)

FAQs

A tīrtha becomes supremely auspicious through divine association; devotion at such a place spreads well-being beyond the individual.

Mahālakṣmī-tīrtha, celebrated as famed across the three worlds.

The verse implies snāna at Mahālakṣmī-tīrtha, grounded in the precedent of the Goddess’s own bath.