Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 79

क्षेत्रे तृतीयावरणे क्षेत्ररक्षाकृतः सदा । ये विघ्नराजाः संतीह ते वक्तव्या मयाधुना

kṣetre tṛtīyāvaraṇe kṣetrarakṣākṛtaḥ sadā | ye vighnarājāḥ saṃtīha te vaktavyā mayādhunā

Dans la troisième enceinte du saint kṣetra se tiennent ceux qui accomplissent sans cesse la protection du lieu. Les « rois des obstacles » présents ici, je vais maintenant les décrire.

क्षेत्रेin the sacred field (Kāśī)
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
तृतीयावरणेin the third enclosure
तृतीयावरणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतृतीय + आवरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—तृतीयम् आवरणम् (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय)
क्षेत्ररक्षाकृतःthose who perform protection of the field
क्षेत्ररक्षाकृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र + रक्षा + कृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (सन्दर्भतः); समासः—क्षेत्रस्य रक्षा कृताः (षष्ठी-तत्पुरुष)
सदाalways
सदा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
येwho/which
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम
विघ्नराजाःkings of obstacles (Vighnarājas)
विघ्नराजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविघ्न + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—विघ्नानाम् राजा (षष्ठी-तत्पुरुष)
सन्तिare
सन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; निर्देश-सर्वनाम
वक्तव्याःare to be spoken/told
वक्तव्याः:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formकर्तव्यता/भविष्यत्कर्मणि कृदन्त (gerundive, तव्यत्); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषण (ते)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/त्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
अधुनाnow
अधुना:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: now)

Skanda

Tirtha: Tṛtīya-āvaraṇa (Kāśī) – Vighna-rāja guardians

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage audience

Scene: A narrator-sage gestures to a diagram of Kāśī’s third enclosure, where formidable yet benevolent ‘vighna-rājas’ stand guard at gateways, holding nooses and sweets, symbolizing controlled obstacles.

K
Kāśī
K
Kṣetra
V
Vighnarājas
V
Vināyakas

FAQs

Even ‘obstacle-lords’ are integrated into Kāśī’s protective dharma: cosmic forces are ordered to guard the sacred field.

Kāśī as kṣetra, specifically its tṛtīya-āvaraṇa (third protective circuit).

None directly; it introduces a forthcoming description of the vighna-rājas who guard the area.