Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 34

एतदाख्यानशतकं क्रमेण परिकीर्तितम् । यस्य श्रवणमात्रेण सर्वखंड श्रुतेः फलम् । अनुक्रमणिकाध्यायेप्यस्ति यात्रापरिक्रमः

etadākhyānaśatakaṃ krameṇa parikīrtitam | yasya śravaṇamātreṇa sarvakhaṃḍa śruteḥ phalam | anukramaṇikādhyāyepyasti yātrāparikramaḥ

Ainsi, cette « centaine de récits » a été exposée selon l’ordre ; par la seule écoute, on obtient le fruit d’avoir entendu toutes les sections. Et même dans le chapitre de table (anukramaṇikā) se trouve inclus le circuit de pèlerinage (yātrā-parikramā).

एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; विशेषणम्
आख्यानशतकम्a hundred narratives/chapters
आख्यानशतकम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआख्यान (प्रातिपदिक) + शतक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (आख्यानानां शतकम्)
क्रमेणin order, sequentially
क्रमेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (adverbial instrumental)
परिकीर्तितम्has been recounted/proclaimed
परिकीर्तितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + कीर्त् (धातु)
Formकृदन्त (भूतकर्मणि क्त-प्रत्यय, past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘has been proclaimed’
यस्यof which/whose
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
श्रवणमात्रेणby mere hearing
श्रवणमात्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्रवण (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुषः (श्रवणस्य मात्रेण = केवलश्रवणेन)
सर्वखण्डश्रुतेःof the hearing/recitation of all sections
सर्वखण्डश्रुतेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक) + श्रुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वखण्डस्य श्रुतेः)
फलम्the fruit/result
फलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
अनुक्रमणिकाध्यायेin the index/chapter of contents
अनुक्रमणिकाध्याये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअनुक्रमणिका (प्रातिपदिक) + अध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (अनुक्रमणिकायाः अध्याये)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षार्थ (also/even)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यात्रापरिक्रमःthe pilgrimage-circuit
यात्रापरिक्रमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक) + परिक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (यात्रायाः परिक्रमः)

Narratorial/Index-verse (Anukramaṇikā style)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (as a whole)

Type: kshetra

Listener: General audience of listeners/reciters; in-frame interlocutors are about to speak (Sūta to Vyāsa).

Scene: A recitation hall: Sūta/Vyāsa-like figure reading from palm-leaf manuscripts; listeners seated; behind them a faint map-like ring indicating parikramā, suggesting that even summary recitation contains the pilgrimage.

A
Anukramaṇikā
Y
Yātrā-parikrama
K
Kāśī Khaṇḍa

FAQs

Śravaṇa (devotional listening) to Kāśī’s māhātmya is itself a potent dharmic act, promised to yield broad scriptural merit.

Not a single tīrtha; the verse glorifies the entire Kāśī-kṣetra corpus and its pilgrimage-circuit as a unified sacred field.

Śravaṇa (hearing) is praised as merit-bearing; the yātrā-parikramā is indicated as a practice detailed alongside the contents.