Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 58

तदग्रे ताम्रकुंडं च तत्र स्नातो न गर्भभाक् । विघ्नहर्ता गणाध्यक्षस्तद्वायव्ये सुविघ्नहृत्

tadagre tāmrakuṃḍaṃ ca tatra snāto na garbhabhāk | vighnahartā gaṇādhyakṣastadvāyavye suvighnahṛt

Devant se trouve le Tāmra-kuṇḍa. Celui qui s’y baigne n’entre plus dans le sein (il est affranchi de la renaissance). Au nord-ouest se tient Gaṇādhyakṣa, l’ôteur d’obstacles ; et là se trouve aussi Suvighnahṛt, le sublime destructeur des empêchements.

तदग्रेin front of that (place)
तदग्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; ‘तस्य अग्रे’ इति अर्थे, अव्ययवत् (locative sense)
ताम्रकुंडम्the Copper Pond
ताम्रकुंडम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootताम्र-कुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (ताम्रम् कुण्डम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-निपात (conjunction)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
स्नातः(one who has) bathed
स्नातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘(यः) स्नातः’
not
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
गर्भभाक्one who becomes pregnant/gets a womb (i.e., subject to rebirth)
गर्भभाक्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगर्भ-भाज् (धातु/प्रातिपदिक-निर्माण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘भाक्’ (भाज् धातोः क्विप्), ‘गर्भं भजते/प्राप्नोति’ इति अर्थे; ‘स्नातः’ इत्यस्य विशेषणम्
विघ्नहर्ताremover of obstacles
विघ्नहर्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविघ्न-हर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विघ्नानां हर्ता)
गणाध्यक्षःchief of the gaṇas (Gaṇeśa)
गणाध्यक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण-अध्यक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गणानाम् अध्यक्षः)
तद्वायव्येto the northwest of that
तद्वायव्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वायव्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; ‘तस्य वायव्ये (दिशि)’ इति अर्थे, अव्ययवत् (locative sense)
सुविघ्नहृत्excellent remover of obstacles
सुविघ्नहृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसु- + विघ्न-हृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (विघ्नान् हरति), ‘सु’ उपसर्गेण ‘अत्यन्तम्/शोभनम्’

Skanda

Tirtha: Tāmra-kuṇḍa

Type: kund

Listener: Mahāmuni (sage interlocutor)

Scene: A copper-hued sacred pond (Tāmra-kuṇḍa) glows at dawn; pilgrims descend steps, water ripples; to the north-west, two Gaṇeśa shrines—Gaṇādhyakṣa and Suvighnahṛt—receive dūrvā and lamps.

K
Kāśī (Vārāṇasī)
T
Tāmra-kuṇḍa
G
Gaṇādhyakṣa
S
Suvighnahṛt
G
Gaṇeśa

FAQs

Bathing in certain Kāśī tīrthas and honoring their deities is taught as a direct means to remove obstacles and transcend rebirth.

Tāmra-kuṇḍa, along with nearby directional shrines of Gaṇādhyakṣa and Suvighnahṛt.

Snāna (ritual bathing) at Tāmra-kuṇḍa; the verse also maps nearby deities for darśana.