Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 52

शिवलोकमवाप्नोति भावितेनांतरात्मना । तन्नैरृते च शूलेशो द्रष्टव्यश्च प्रयत्नतः

śivalokamavāpnoti bhāvitenāṃtarātmanā | tannairṛte ca śūleśo draṣṭavyaśca prayatnataḥ

Il atteint le monde de Śiva, l’âme intérieure rendue dévote et purifiée. Au sud-ouest de là, Śūleśa doit aussi être contemplé avec un effort fervent.

शिवलोकम्Śiva’s world (Śivaloka)
शिवलोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिवलोक (प्रातिपदिक; शिव + लोक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य लोकः)
अवाप्नोतिattains
अवाप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (धातु) उपसर्गः अव-
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
भावितेनby the cultivated/meditated
भावितेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootभावित (कृदन्त; √भू (धातु) णिच् → भावयति; क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; विशेषणम् (अन्तरात्मना)
अन्तरात्मनाby the inner self
अन्तरात्मना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअन्तरात्मन् (प्रातिपदिक; अन्तर + आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; कर्मधारयः (अन्तरः आत्मा)
तत्that (place/thing)
तत्:
Sambandha (Reference/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; निर्देशार्थम् (अव्यक्त-पूर्वोक्त-सूचन)
नैरृतेin the south-western (direction/place)
नैरृते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनैरृत (प्रातिपदिक; निरृति-सम्बन्धी)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् (दिशि/स्थाने)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
शूलेशःŚūleśa (Lord of the trident)
शूलेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूलेश (प्रातिपदिक; शूल + ईश)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शूलस्य ईशः)
द्रष्टव्यःis to be seen
द्रष्टव्यः:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeAdjective
Rootद्रष्टव्य (कृदन्त; √दृश् (धातु) तव्यत्-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (शूलेशः द्रष्टव्यः)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
प्रयत्नतःwith effort; diligently
प्रयत्नतः:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of manner)

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Śūleśa / Śūleśvara (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim with folded hands, mind inwardly composed, walks through Kāśī lanes toward a Śiva shrine marked by a trident emblem; the southwest direction is subtly indicated by the sun’s angle and cityscape.

Ś
Śiva-loka
Ś
Śūleśa
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Outer pilgrimage bears full fruit when paired with inner cultivation; together they lead toward Śiva’s realm.

Śūleśa, located to the southwest in the described Kāśī sacred layout.

Darśana: an instruction to intentionally visit and see Śūleśa.