Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 47

चिच्छेद वायोर्वृषणं पार्षदोन्यः प्रतापवान् । पाशयित्वा यमं कश्चित्को धर्म इति पृष्टवान्

ciccheda vāyorvṛṣaṇaṃ pārṣadonyaḥ pratāpavān | pāśayitvā yamaṃ kaścitko dharma iti pṛṣṭavān

Un autre, serviteur puissant, trancha les testicules de Vāyu ; et quelqu’un, après avoir ligoté Yama, lui demanda : «Qu’est-ce donc que le dharma ?»

चिच्छेदcut
चिच्छेद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootछिद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वायोःof Vāyu
वायोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वृषणम्testicle
वृषणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पार्षदःan attendant
पार्षदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्षद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अन्यःanother
अन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पार्षदः इत्यस्य विशेषणवत् (another)
प्रतापवान्mighty, powerful
प्रतापवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रतापवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying पार्षदः)
पाशयित्वाhaving bound
पाशयित्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपाशय् (धातु, णिच् causative of पाश/पश् ‘to bind’) + क्त्वा
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
यमम्Yama
यमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कश्चित्someone
कश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक (प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम
कःwho? / what?
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
धर्मःdharma, righteousness
धर्मः:
Pratipadyartha (उद्देश्य/विषय)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus
इति:
Vakyartha (वाक्यार्थ-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
पृष्टवान्asked
पृष्टवान्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) + क्तवत् (कृदन्त)
Formक्तवत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (perfect participle, active); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे मुख्यक्रियावत्

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Audience seeking definition of dharma in the kṣetra context

Scene: A powerful gaṇa mutilates Vāyu’s generative organ (symbol of force/impulse) and another binds Yama with ropes, demanding a definition of dharma; the scene is both terrifying and philosophical—violence as allegory for subduing pride and mechanical morality.

V
Vāyu
Y
Yama
Ś
Śiva-gaṇa (pārṣada)

FAQs

‘Dharma’ is not mere procedure; it is right alignment with the Supreme and humility—otherwise even Yama’s authority is challenged.

No direct tīrtha mention; the verse serves as a doctrinal illustration within the Kāśī Khaṇḍa’s Śiva-mahātmya.

None; it is a dramatic interrogation highlighting the nature of dharma.