Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 64

दिलीपतीर्थं सुश्रेष्ठं सद्यः पापहरं परम् । ततः सगरतीर्थं च सगरेश समीपतः

dilīpatīrthaṃ suśreṣṭhaṃ sadyaḥ pāpaharaṃ param | tataḥ sagaratīrthaṃ ca sagareśa samīpataḥ

Le Dilīpa Tīrtha est des plus excellents : suprême et qui détruit aussitôt le péché. Ensuite vient le Sagara Tīrtha, situé près de Sagareśa.

दिलीपतीर्थम्Dilīpa-tīrtha
दिलीपतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिलीप-तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — “Dilīpa-tīrtha”; समासः तत्पुरुष (नाम-समास)
सुश्रेष्ठम्most excellent
सुश्रेष्ठम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — विशेषणम् (तीर्थम्) “very excellent” (सु- उपसर्ग/उपपद)
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक adverb) — “immediately”
पापहरम्sin-removing
पापहरम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप-हर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — विशेषणम् (तीर्थम्) “sin-removing”; समासः उपपद-तत्पुरुष (पापं हरति)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — विशेषणम् (तीर्थम्) “supreme”
ततःthen/from there
ततः:
Apadana/Sequence (Ablatival adverb/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (अपादान/क्रमवाचक) — “then/from there”
सगरतीर्थम्Sagara-tīrtha
सगरतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसगर-तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — “Sagara-tīrtha”; समासः तत्पुरुष (नाम-समास)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक)
सगरेशof Sagareśa
सगरेश:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसगर-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन — “of Sagareśa”; समासः तत्पुरुष (सगरस्य ईशः)
समीपतःnear
समीपतः:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त) — “near/by” (from vicinity)

Skanda (deduced: Kāśī-khaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Dilīpa Tīrtha; Sagara Tīrtha (near Sagareśa)

Type: ghat

Listener: null

Scene: A clean, bright water-spot labeled Dilīpa Tīrtha where pilgrims bathe; then a short walk to another water-site (Sagara Tīrtha) adjacent to a Śiva-liṅga temple (Sagareśa) with bilva leaves and lamps.

D
Dilīpa Tīrtha
S
Sagara Tīrtha
S
Sagareśa

FAQs

Kāśī’s tīrthas are praised as swift purifiers, linking sacred bathing to ethical-spiritual renewal.

Dilīpa Tīrtha (as foremost), followed by Sagara Tīrtha near Sagareśa.

Implicit snāna/visitation of the tīrthas, emphasized by the claim of immediate pāpa-kṣaya (sin removal).