Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 3

महेश्वर उवाच । निशामय महादेवि वीरेशाविर्भवं परम् । यं श्रुत्वापि नरः पुण्यं प्राप्नोति विपुलं शिवे

maheśvara uvāca | niśāmaya mahādevi vīreśāvirbhavaṃ param | yaṃ śrutvāpi naraḥ puṇyaṃ prāpnoti vipulaṃ śive

Maheśvara dit : « Écoute, ô Mahādevī, le récit suprême de la manifestation de Vīreśa ; rien qu’en l’entendant, un homme obtient un mérite abondant, ô Śivā. »

महेश्वरःMaheśvara
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—महान् + ईश्वर (कर्मधारय)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
निशामयlisten, pay attention
निशामय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + शम्/शम (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः—महा + देवी (कर्मधारय)
वीरेशाविर्भवम्the manifestation of Vīreśa
वीरेशाविर्भवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवीरेश-आविर्भाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—वीरेशस्य + आविर्भावः (षष्ठी-तत्पुरुष)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying आविर्भवम्)
यम्which/whom
यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षार्थक निपात (also/even)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्राप्नोतिattains
प्राप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
विपुलम्abundant, great
विपुलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying पुण्यम्)
शिवेO Śivā (Pārvatī)
शिवे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशिवा/शिव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Maheśvara (Śiva)

Tirtha: Vīreśa (āvirbhāva-kathā)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva begins the narration, raising a hand in teaching gesture; Pārvatī listens attentively. The atmosphere suggests a sacred discourse where words themselves radiate puṇya.

M
Maheśvara (Śiva)
M
Mahādevī/Pārvatī
V
Vīreśa/Vīreśvara

FAQs

Hearing the origin-glory of a Kāśī-liṅga is itself meritorious and spiritually transformative.

Vīreśvara in Kāśī, introduced through its āvirbhāva-kathā.

Śravaṇa (listening) to the Vīreśvara manifestation narrative is praised as a giver of great puṇya.