Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 29

महाकालेश्वरं लिंगं महाकालगणार्चितम् । अर्चयित्वा च नत्वा च स्तुत्वा कालभयं कुतः

mahākāleśvaraṃ liṃgaṃ mahākālagaṇārcitam | arcayitvā ca natvā ca stutvā kālabhayaṃ kutaḥ

Après avoir vénéré le liṅga de Mahākāleśvara—honoré par les gaṇas de Mahākāla—et après s’être prosterné et l’avoir loué, d’où pourrait naître la crainte du Temps (la mort) ?

महाकालेश्वरम्Mahākāleśvara
महाकालेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहाकाल + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (महाकालस्य ईश्वरः)
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महाकालगणMahākāla’s gaṇa
महाकालगण:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहाकाल + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (महाकालस्य गणः)
अर्चितम्worshipped
अर्चितम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Root√अर्च् (धातु) → अर्चित (कृदन्त)
Formक्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्
अर्चयित्वाhaving worshipped
अर्चयित्वा:
Kriya (Non-finite verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√अर्च् (धातु) → अर्चयित्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund); णिच्-प्रयोग (causative stem arcay-); अर्थः—पूजयित्वा
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
नत्वाhaving bowed
नत्वा:
Kriya (Non-finite verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√नम् (धातु) → नत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund); अर्थः—नमस्कृत्य
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
स्तुत्वाhaving praised
स्तुत्वा:
Kriya (Non-finite verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√स्तु (धातु) → स्तुत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund); अर्थः—स्तवनं कृत्वा
कालभयम्fear of Time/death
कालभयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल + भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कालस्य भयम्)
कुतःwhence? how (could it be)?
कुतः:
Sambandha (Interrogative particle/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक (whence/how)

Skanda (deduced from Kāśīkhaṇḍa dialogue context)

Tirtha: Mahākāleśvara (Kāśī)

Type: temple

Scene: A fierce-yet-benevolent Mahākāla liṅga shrine lit by deep lamps; gaṇas of Mahākāla stand guard; a devotee offers flowers, bows, and sings hymns as a shadowy figure of ‘Time’ retreats.

M
Mahākāleśvara
M
Mahākāla
G
Gaṇas
K
Kāla (Time/Death)
K
Kāśī

FAQs

Devotion to Mahākāleśvara transforms one’s relationship with time and death, removing kāla-bhaya through Śiva-bhakti.

Mahākāleśvara-liṅga in Kāśī (as presented in this Kāśīkhaṇḍa context).

Arcana (worship), namaskāra (bowing), and stuti (praise/hymn).