Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

मध्ये मार्गं प्रपन्नस्य त्रिजन्मजनितं त्वघम् । देहगेहाद्विनिःसृत्य निराशं याति निःश्वसत्

madhye mārgaṃ prapannasya trijanmajanitaṃ tvagham | dehagehādviniḥsṛtya nirāśaṃ yāti niḥśvasat

Pour celui qui s’est engagé sur la route, le péché né de trois vies sort du corps—sa demeure—et s’en va, sans espoir, comme en soupirant de défaite.

मध्येin the middle
मध्ये:
अधिकरण (Locus)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
मार्गम्the path/road
मार्गम्:
कर्म (Object/Path as goal)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
प्रपन्नस्यof one who has set out
प्रपन्नस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootप्र-√पद् (धातु) → प्रपन्न (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन, पुल्लिङ्ग; ‘(यात्रां) प्रपन्न’ = ‘one who has set out’
त्रिजन्मजनितम्produced from three births
त्रिजन्मजनितम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि + जन्म + जनित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (त्रिजन्मनः जनितम्), भूतकृदन्त (क्त), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; ‘अघम्’ इत्यस्य विशेषणम्
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेष (but/indeed)
अघम्sin/evil
अघम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootअघ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
देहगेहात्from body and house
देहगेहात्:
अपादान (Source)
TypeNoun
Rootदेह + गेह (प्रातिपदिक)
Formइतरेतर-द्वन्द्वः (देहश्च गेहश्च), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (समाहार/एकवचन-प्रयोग)
विनिःसृत्यhaving gone out
विनिःसृत्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootवि-निः-√सृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
निराशम्hopeless/without support
निराशम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनिराश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘(अघम्)’ इत्यस्य विशेषणवत् (or adverbial sense)
यातिgoes
याति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
निःश्वसत्sighing
निःश्वसत्:
क्रियाविशेषण (Adverbial participle)
TypeAdjective
Rootनिः-√श्वस् (धातु) → निःश्वसत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग; क्रियाविशेषणभावे ‘sighing’

Śiva

Tirtha: Kedāra (via yātrā-mārga)

Type: kshetra

Scene: Mid-journey on a mountain path: the pilgrim walks steadily; a dark, weary ‘sin’ figure exits the body-house (deha-geha) and drifts away ‘sighing,’ while the pilgrim’s aura brightens.

K
Kedāra (implied by context)

FAQs

Right action sustained over time—walking the sacred path—weakens and expels accumulated negativity.

Kedāra is the implied destination whose yātrā-process itself is sanctifying.

Undertaking the journey (mārga-prapatti) itself is treated as a purifying observance.