Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 46

इत्येतदुत्तमं क्षेत्रमविमुक्ते महाफलम् । मणिकर्णी ह्रदे स्नात्वा दृष्ट्वा विश्वेश्वरंविभुम्

ityetaduttamaṃ kṣetramavimukte mahāphalam | maṇikarṇī hrade snātvā dṛṣṭvā viśveśvaraṃvibhum

Ainsi est ce champ suprême—Avimukta—aux fruits immenses. Après s’être baigné dans l’étang de Maṇikarṇī et avoir contemplé Viśveśvara, le Seigneur qui pénètre tout, (on obtient ce mérite).

itithus
iti:
Sambandha (Discourse marker/इति-समाप्ति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
etatthis
etat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण-प्रयोगः
uttamamexcellent, supreme
uttamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
kṣetramsacred field/place
kṣetram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
avimuktein Avimukta (Kāśī)
avimukte:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootavimukta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे (स्थाननाम), सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
mahāphalamgreatly fruitful
mahāphalam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + phala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्मधारय-समासः (महच्च तत् फलम्)
maṇikarṇīin Maṇikarṇī (the sacred pond)
maṇikarṇī:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmaṇikarṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; (नदी/ह्रद-नाम) अधिकरण
hradein the pond
hrade:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roothrada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
snātvāhaving bathed
snātvā:
Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootsnā (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; धातुः स्ना (स्नान)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; धातुः दृश् (दर्शन)
viśveśvaramViśveśvara (Lord of the universe)
viśveśvaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootviśva + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वस्य ईश्वरः)
vibhumthe all-pervading one
vibhum:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvibhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Avimukta Kṣetra; Maṇikarṇī Hrada; Viśveśvara

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A pilgrim approaches the Maṇikarṇī pool at dawn, performs ablutions, then proceeds through narrow lanes to behold Viśveśvara, the all-pervading Lord, amid lamps, bells, and flowing Gaṅgā presence.

A
Avimukta
M
Maṇikarṇī
V
Viśveśvara
Ś
Śiva

FAQs

Avimukta’s greatness is accessed through tīrtha-bathing and Śiva-darśana, yielding profound spiritual fruit.

Maṇikarṇī (tīrtha/pool) and Viśveśvara in Avimukta (Kāśī).

Snāna (bathing) in Maṇikarṇī-hrada and darśana (seeing/worshipful audience) of Viśveśvara.