Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 2

स्कन्द उवाच । मुने कलशजाख्यामि यत्पृष्टं तन्निशामय । विरजःसंज्ञकं पीठं यत्प्रोक्तं सर्वसिद्धिदम्

skanda uvāca | mune kalaśajākhyāmi yatpṛṣṭaṃ tanniśāmaya | virajaḥsaṃjñakaṃ pīṭhaṃ yatproktaṃ sarvasiddhidam

Skanda dit : Ô sage nommé Kalaśaja, né de la jarre, j’exposerai ce que tu as demandé ; écoute. Il est un siège sacré appelé Virajā, proclamé dispensateur de toutes les siddhi.

स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
कलशजO Pot-born (Agastya)
कलशज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकलश-ज (प्रातिपदिक; कलश + ज)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; अगस्त्य-पर्याय
आख्यामिI will tell/declare
आख्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√ख्या (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
यत्what
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध/यद्-तद्-सम्बन्ध (relative)
पृष्टम्asked
पृष्टम्:
Karma (Object content/कर्म)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'asked'
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; यत्-सम्बन्धी (correlative)
निशामयlisten/attend
निशामय:
Prayojaka (Request/आज्ञा)
TypeVerb
Rootनि-√शम् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विरजःसंज्ञकम्named ‘Virajā’
विरजःसंज्ञकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविरजः-संज्ञक (प्रातिपदिक; विरजः + संज्ञक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (पीठम्)
पीठम्sacred seat/holy place
पीठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (आख्यामि)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध (relative)
प्रोक्तम्declared
प्रोक्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'spoken/declared'
सर्वसिद्धिदम्granting all attainments
सर्वसिद्धिदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व-सिद्धि-द (प्रातिपदिक; सर्व + सिद्धि + द)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (पीठम्)

Skanda

Tirtha: Virajā-pīṭha

Type: kshetra

Listener: Agastya

Scene: Skanda, radiant and composed, addresses Agastya; behind them a stylized map-like vision of Kāśī with a highlighted ‘Virajā-pīṭha’ as a luminous seat/altar emitting purity-light.

S
Skanda
A
Agastya (Kalaśaja)
V
Viraja Pīṭha

FAQs

Attentive listening to a revealed māhātmya opens the way to understanding sacred places that confer spiritual attainments.

Viraja Pīṭha, a sanctified locus within the Kāśī region.

Niśāmana/śravaṇa—listen carefully to the māhātmya; the implied practice is darśana of the Viraja Pīṭha.