Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 18

प्रभासक्षेत्रयात्रायाः पुण्यं प्राप्नोति कोटिकृत् । उज्जयिन्या महाकालः स्वयमत्रागतो विभुः

prabhāsakṣetrayātrāyāḥ puṇyaṃ prāpnoti koṭikṛt | ujjayinyā mahākālaḥ svayamatrāgato vibhuḥ

En accomplissant le pèlerinage en ce lieu, on reçoit un mérite sacré multiplié par un crore, comme d’innombrables voyages à Prabhāsa. Le Seigneur Mahākāla, l’Omniprésent, est venu ici Lui-même depuis Ujjayinī.

प्रभास-क्षेत्र-यात्रायाःof the pilgrimage to the Prabhāsa sacred field
प्रभास-क्षेत्र-यात्रायाः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रभासक्षेत्रस्य यात्रा)
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
प्राप्नोतिattains
प्राप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
कोटिकृत्one who makes (it) a crore-fold / a crore-doer
कोटिकृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + कृ (धातु) → कृत् (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कृदन्तः—कृत्-प्रत्ययान्त (कर्तरि), समासः—तत्पुरुषः (कोटिं करोति इति)
उज्जयिन्याःof Ujjayinī
उज्जयिन्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootउज्जयिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
महाकालःMahākāla
महाकालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहाकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/निपात (emphatic adverb)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
आगतःhas come
आगतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु) → आगत (कृदन्त)
Formकृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (अस्ति इति अध्याहारः)
विभुःthe Lord, the all-pervading one
विभुः:
Karta (Apposition to subject/कर्तृ-विशेषण)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

Skanda

Tirtha: Mahākāla (Kāśī-liṅga associated with Ujjayinī)

Type: kshetra

Scene: A Kāśī shrine where Mahākāla is proclaimed to have ‘come’ from Ujjayinī; pilgrims arrive with waterpots and offerings; distant Prabhāsa is evoked symbolically (sea-shells, conch, coastal motifs) while Kāśī’s ghāṭas and lamps frame the scene.

P
Prabhāsa-kṣetra
U
Ujjayinī
M
Mahākāla

FAQs

Kāśī magnifies pilgrimage merit, and Śiva’s presence as Mahākāla makes the place supremely sanctifying.

Kāśī is praised as granting merit surpassing even Prabhāsa, with Mahākāla present here.

Pilgrimage (yātrā) to the sacred place is the stated practice for gaining multiplied merit.