Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 48

निवसंति मम क्षेत्रे मम भक्तिं न कुर्वते । मम लिंगधरा ये नो न तानुपदिशाम्यहम्

nivasaṃti mama kṣetre mama bhaktiṃ na kurvate | mama liṃgadharā ye no na tānupadiśāmyaham

Mais ceux qui demeurent dans mon kṣetra et ne pratiquent pas la dévotion envers moi—même s’ils portent mon liṅga—je ne les instruis pas.

निवसन्तिdwell
निवसन्ति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + वस् (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
क्षेत्रेin (my) sacred field/region
क्षेत्रे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
भक्तिम्devotion
भक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः (negation)
कुर्वतेdo/perform
कुर्वते:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; आत्मनेपदम्
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
लिङ्ग-धराःliṅga-bearers
लिङ्ग-धराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक; धा.धृ)
Formतत्पुरुष-समासः (द्वितीया-तत्पुरुषः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
नःindeed/for (particle)
नः:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनः (अव्यय/निपात)
Formनिपातः; पदपूरण/अनुनासिक-प्रयोगः (often emphatic/metrical; here: 'indeed/for')
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
उपदिशामिI instruct
उपदिशामि:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + दिश् (धातु)
Formलट्-लकारः, उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Śiva (Hara/Bhava)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Pārvatī / Skanda Purāṇa audience

Scene: Two figures in Kāśī: one wears a liṅga but is indifferent, turned away from worship; another, humble and devoted, lights a lamp. Śiva’s gaze and blessing fall on the devoted, while the indifferent remains outside the circle of instruction.

K
Kāśī-kṣetra
L
Liṅga (Śiva-emblem)
Ś
Śaiva devotees

FAQs

Sacred place and external symbols are not enough; inner devotion is the true qualification for Śiva’s guidance and grace.

Kāśī (Vārāṇasī), presented as Śiva’s own kṣetra where authentic bhakti is paramount.

The verse implicitly critiques empty ritualism; it prescribes sincere bhakti alongside any Śaiva observance such as liṅga-dhāraṇa.