Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 10

ज्येष्ठस्थानं ततः काश्यां तदाभूदपि पुण्यदम् । तत्र लिंगं समभवत्स्वयं ज्येष्ठेश्वराभिधम्

jyeṣṭhasthānaṃ tataḥ kāśyāṃ tadābhūdapi puṇyadam | tatra liṃgaṃ samabhavatsvayaṃ jyeṣṭheśvarābhidham

Alors, à Kāśī, apparut le lieu sacré nommé Jyeṣṭhasthāna, dispensateur d’un grand mérite. Là, un liṅga se manifesta de lui-même, renommé sous le nom de Jyeṣṭheśvara.

ज्येष्ठस्थानम्the place called Jyeṣṭha / Jyeṣṭha-place
ज्येष्ठस्थानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootज्येष्ठ + स्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्येष्ठस्य स्थानम्)
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb: 'then/from there')
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
तदाat that time
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
अभूत्became; came to be
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अपिalso; even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: 'also/even')
पुण्यदम्bestowing merit
पुण्यदम्:
Karta (Predicate complement/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य + द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (पुण्यं ददाति इति)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: 'there')
लिङ्गम्a liṅga (Śiva emblem)
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
समभवत्arose; came into being
समभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: सम्-
स्वयम्of itself; spontaneously
स्वयम्:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/क्रियाविशेषण (reflexive adverb: 'by itself')
ज्येष्ठेश्वराभिधम्named ‘Jyeṣṭheśvara’
ज्येष्ठेश्वराभिधम्:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ + ईश्वर + अभिध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्येष्ठेश्वर इति अभिधा यस्य)

Skanda (deduced: Kāśī-khaṇḍa context, Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Jyeṣṭhasthāna (Jyeṣṭheśvara)

Type: kshetra

Scene: A sacred quarter of Kāśī: a newly self-manifest liṅga rising from the earth/stone base, surrounded by lamps, bilva leaves, and astonished devotees; the city’s dense lanes and ghāṭa atmosphere implied in the background.

K
Kāśī (Vārāṇasī)
J
Jyeṣṭhasthāna
J
Jyeṣṭheśvara
Ś
Śiva-liṅga

FAQs

Kāśī contains self-manifest Śiva-presences; merely knowing and honoring such a sthala is itself merit-giving.

Jyeṣṭhasthāna in Kāśī, where the svayaṃbhū liṅga named Jyeṣṭheśvara appeared.

No specific rite is prescribed here; the verse establishes the origin and sanctity of the liṅga and place.