Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 59

चराचरेषु सर्वेषु यावंतश्च सचेतनाः । तावंतः स्नांति मध्याह्ने मणिकर्णी जलेमले

carācareṣu sarveṣu yāvaṃtaśca sacetanāḥ | tāvaṃtaḥ snāṃti madhyāhne maṇikarṇī jalemale

Parmi tous les êtres, mobiles et immobiles, autant qu’il en est doués de conscience, autant se baignent à midi dans les eaux sans tache de Maṇikarṇī (Maṇikarṇikā).

चराचरेषुamong the moving and non-moving beings
चराचरेषु:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचराचर (प्रातिपदिक) = चर + अचर (समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (चराः च अचराः च)
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
अधिकरण-विशेषण (Qualifier of locus)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (चराचरेषु)
यावन्तःas many as
यावन्तः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; परिमाणवाचक/संबन्धसूचक (correlative)
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
सचेतनाःsentient
सचेतनाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootसचेतन (प्रातिपदिक) = स + चेतन (समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय (चेतनाः सन्ति ये)
तावन्तःso many (of them)
तावन्तः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; यावत्-तावत् समुच्चय (correlative)
स्नान्तिbathe
स्नान्ति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
मध्याह्नेat midday
मध्याह्ने:
अधिकरण (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्याह्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालाधिकरण
मणिकर्णीin/at Maṇikarṇī (Maṇikarṇikā)
मणिकर्णी:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमणिकर्णी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (वैकल्पिकरूपेण प्रथमा एकवचनापि); स्थानवाचक (मणिकर्णिकायाम् इत्यर्थे)
जलेin water
जले:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
मलेin impurity/filth
मले:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Maṇikarṇī / Maṇikarṇikā

Type: ghat

Listener: Brāhmaṇas/seekers

Scene: A panoramic vision: innumerable beings—humans, devas, sages, animals, birds, subtle luminous forms—converge at midday to bathe in Maṇikarṇikā’s spotless waters; the river shines like liquid crystal under the zenith sun.

M
Māṇikarṇī/Māṇikarṇikā
K
Kāśī (Vārāṇasī)
A
All beings (carācara)

FAQs

A supreme tīrtha is portrayed as cosmically inclusive—its purity draws all conscious life toward purification.

Māṇikarṇikā (also called Maṇikarṇī) in Kāśī.

Midday bathing (snāna) in the pure waters of Māṇikarṇikā.