Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 80

Devanagari script

त्रिलोकेशो लोकसाक्षीतमोरिः शाश्वतः शुचिः । गभस्तिहस्तस्तीव्रांशुस्तरणिः सुमहोरणिः

Transliteration

trilokeśo lokasākṣītamoriḥ śāśvataḥ śuciḥ | gabhastihastastīvrāṃśustaraṇiḥ sumahoraṇiḥ

Translation

Trilokeśa, Lokasākṣin, Tamori, Śāśvata, Śuci ; Gabhastihasta, Tīvrāṃśu, Taraṇi et Sumahoraṇi — tels sont les noms sacrés du Soleil.

Word by Word

• त्रिलोकेशः: Lord of the three worlds
• त्रिलोकेशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रिलोक (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• लोकसाक्षी: witness of the worlds
• लोकसाक्षी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + साक्षिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तमोरिः: enemy of darkness
• तमोरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक) + अरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शाश्वतः: eternal
• शाश्वतः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: शाश्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (adjectival)

• शुचिः: pure
• शुचिः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• गभस्तिहस्तः: having rays as hands
• गभस्तिहस्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गभस्ति (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तीव्रांशुः: one with intense rays
• तीव्रांशुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीव्र (प्रातिपदिक) + अंशु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तरणिः: the Sun (the crosser)
• तरणिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तरणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सुमहोरणिः: very great (one)
• सुमहोरणिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सु (अव्यय/उपसर्ग) + महा (प्रातिपदिक) + उरणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सु- उपपदपूर्वक-विशेषणसमास

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (general context)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant Sūrya with aureole, holding lotuses, rising over the Gaṅgā at Kāśī; pilgrims offer arghya at a ghat while the city’s spires silhouette the dawn.

Characters & Entities

• Sūrya
• Triloka
• Tamas (darkness)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Sun is the eternal witness who destroys darkness—symbolizing clarity, purity, and dharmic illumination.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kāśīkhaṇḍa context frames the praise as part of Kāśī’s celebrated devotional practices.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nāma-recitation of Sūrya as a purifying act.