Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 48

दमयंतीं कलिं कालं कलिंदतनयां शुभाम् । आगत्य मिलिता यत्र पुण्या स्वर्गतरंगिणी

damayaṃtīṃ kaliṃ kālaṃ kaliṃdatanayāṃ śubhām | āgatya militā yatra puṇyā svargataraṃgiṇī

Là, la sainte Svarga-taraṅgiṇī —la rivière qui s’écoule du ciel— vient et s’unit à Damayantī, à Kalī, à Kāla, et à l’auspicieuse fille de Kaliṃda (Yamunā).

दमयन्तीम्Damayantī (river)
दमयन्तीम्:
Karma (Object/apposition)
TypeNoun
Rootदमयन्ती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नदी-नाम
कलिम्Kalī (river)
कलिम्:
Karma (Object/apposition)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नदी-नाम
कालम्Kālā (river)
कालम्:
Karma (Object/apposition)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नदी-नाम
कलिन्द-तनयाम्the daughter of Kalinda (Yamunā)
कलिन्द-तनयाम्:
Karma (Object/apposition)
TypeNoun
Rootकलिन्द (प्रातिपदिक) + तनया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: कलिन्दस्य तनया (यमुना)
शुभाम्auspicious
शुभाम्:
Karma (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं (कलिन्दतनयाम्)
आगत्यhaving come
आगत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having come’
मिलिताmet/merged
मिलिता:
Kriya (Predicate/Action)
TypeVerb
Rootमिल् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि-भावे: ‘met/merged’
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Relative location marker)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्ध-अव्यय (relative adverb: ‘where’)
पुण्याholy
पुण्या:
Karta (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं (स्वर्गतरंगिणी)
स्वर्ग-तरंगिणीthe heavenly river
स्वर्ग-तरंगिणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक) + तरंगिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: स्वर्गस्य तरंगिणी (heavenly river)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Svarga-taraṅgiṇī–Yamunā saṅgama (with Damayantī, Kalī, Kāla)

Type: sangam

Scene: A grand confluence panorama: multiple named rivers personified as goddesses flowing together; Yamunā (Kaliṃda-tanayā) receives the ‘Svarga-taraṅgiṇī’ amid swirling luminous currents.

S
Svargataraṅgiṇī (Gaṅgā)
Y
Yamunā
K
Kaliṃda
D
Damayantī (river)
K
Kalī (river)
K
Kāla (river)

FAQs

The confluence of sacred rivers is portrayed as a concentrated locus of divine grace and purifying merit.

Prayāga is indicated through the theme of river-union (saṅgama), especially Gaṅgā–Yamunā.

Implicitly, snāna and worship at the river-saṅgama; the verse primarily describes the sanctity of the confluence.