Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 24

कालंजरं प्रभासश्च तथा बद रिकाश्रमः । महालयस्तथोंकारक्षेत्रं वै पौरुषोत्तमम्

kālaṃjaraṃ prabhāsaśca tathā bada rikāśramaḥ | mahālayastathoṃkārakṣetraṃ vai pauruṣottamam

Kālañjara et Prabhāsa; de même Badarikāśrama; Mahālaya; et le kṣetra sacré d’Oṃkāra; ainsi que Pauruṣottama — tous sont, en vérité, célébrés comme des terres saintes menant à la mokṣa.

कालंजरम्Kālañjara
कालंजरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकालंजर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तीर्थ/पर्वतनाम
प्रभासःPrabhāsa
प्रभासः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तीर्थनाम
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverb/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक/समुच्चयार्थक (likewise/also)
बदरिकाश्रमःBadarikāśrama
बदरिकाश्रमः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबदरी (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (बदऱ्याः आश्रमः)
महालयःMahālaya
महालयः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहालय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तीर्थनाम
तथाalso
तथा:
Sambandha (Adverb/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (also)
ओंकारक्षेत्रम्Oṃkāra-kṣetra (Omkareshwar region)
ओंकारक्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootओंकार (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ओंकारस्य क्षेत्रम्)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed/emphatic)
पौरुषोत्तमम्Pauruṣottama (Puri/Jagannātha area)
पौरुषोत्तमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरुषोत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्षेत्रनाम

Skanda (deduced from Kāśīkhaṇḍa dialogue context)

Tirtha: Kālañjara; Prabhāsa; Badarikāśrama; Mahālaya; Oṃkāra-kṣetra; Pauruṣottama

Type: kshetra

Listener: Frame-listener

Scene: A sixfold sacred panorama: rugged Kālañjara hill-fort/peak shrine; Prabhāsa seashore with Somnātha temple silhouette; snowy Badarī with ascetics; a solemn Mahālaya scene with ancestral rites; Oṃkāra island-temple on the Narmadā shaped like ‘Om’; and Pauruṣottama with Jagannātha’s grand temple and ratha imagery.

K
Kālañjara
P
Prabhāsa
B
Badarikāśrama
M
Mahālaya
O
Oṃkārakṣetra
P
Pauruṣottama

FAQs

The Purāṇa situates liberation within a sacred cartography—mountains, kṣetras, and āśramas are portrayed as spiritually catalytic environments.

Prabhāsa, Badarikāśrama, Oṃkārakṣetra, and Pauruṣottama are the most widely identifiable tīrthas in this verse.

No direct prescription; these kṣetras are typically approached for darśana, snāna where applicable, and deity worship according to local tradition.