Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 77
Devanagari script
दूरादालोकयांचक्रे निषादान्मत्स्यजीविनः । पक्षौ विधूय पक्षींद्रो रजसापूर्य रोदसी
Transliteration
dūrādālokayāṃcakre niṣādānmatsyajīvinaḥ | pakṣau vidhūya pakṣīṃdro rajasāpūrya rodasī
Translation
De loin, le Roi des Oiseaux aperçut les pêcheurs Nishadas. Secouant ses ailes, il remplit le ciel et la terre de poussière.
Word by Word
दूरात्from afar
दूरात्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-अर्थे अव्यय (ablatival adverb)
आलोकयाम्-चक्रेlooked at, observed
आलोकयाम्-चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-लोकय् (धातु, caus./denom.) + कृ (धातु)
Formपरिप्रास-रचना (periphrastic perfect): ‘आलोकयाम्’ (नामधातु-भाव) + ‘चक्रे’ (लिट्, प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्)
निषादान्Niṣādas (fisher-folk)
निषादान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिषाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
मत्स्य-जीविनःfish-livers; fishermen
मत्स्य-जीविनः:
Apposition (Same referent/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमत्स्य (प्रातिपदिक) + जीविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (मत्स्येन जीविनः)
पक्षौ(his) two wings
पक्षौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन
विधूयhaving shaken
विधूय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि-धू (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
पक्षी-इन्द्रःking of birds (Garuḍa)
पक्षी-इन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपक्षिन् (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (पक्षिणाम् इन्द्रः)
रजसाwith dust
रजसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
आपूर्यhaving filled
आपूर्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-पूॄ/पूर् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
रोदसीthe two worlds: heaven and earth
रोदसी:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्यावा-पृथिव्यौ)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन (द्यावापृथिव्यौ)
Speaker
Narrator
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī (frame)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Śaunaka and sages (frame)
Visual Art Cues
Scene: Garuḍa, high in the sky, spots Niṣāda fishers from afar; he shakes his wings, raising a vast cloud of dust that fills the horizons.
Characters & Entities
G
GaruḍaN
Niṣādas (fishers)FAQs
It sets the scene for dharma in action—power is mobilized to rectify a wrong, especially connected with protecting the righteous.
The verse is within the Kāśī-khaṇḍa framework; it narrates events rather than naming a particular Kāśī tirtha.
None.